این را زیاد گفته ایم و زیاد شنیده اید که سُس، چرب است و ضرر دارد و اگر اضافه وزن دارید، دور سُس را خط بکشید و ...
اما کمتر درباره ی این موضوع حرف زده ایم که به جای سُس، چه چیزهایی را می شود جایگزین کرد. شما می دانید اگر یک روز نخواهید روی سالادتان سُس بریزید، چه موادی را می توانید به جایش استفاده کنید تا سالادتان را مزه دار کنید؟
6 جایگزینی که در این مطلب می خوانید، قرار است به همین سوال پاسخ بدهد.
1- روغن زیتون
خیلی ها طعم و بوی روغن زیتون را دوست ندارند، در حالی که این روغن بودار در کنار بو و طعم نسبتا ناخوشایندش صدها مزیت دارد که مهم ترین اثر محافظتی آن، پیشگیری از افزایش چربی خون و در نهایت حفظ قلب از ابتلا به انواع بیماری ها است.
از دیگر مزایای این روغن می توان به اثر پیشگیرانه ی آن از ابتلا به برخی سرطان ها اشاره کرد.
اگر قصد دارید غذایی کربوهیدرات دار بخورید بهترین کار برای این که قند خون تان بالا نرود اضافه کردن روغن زیتون به سالادتان است. به این ترتیب قند خون و حتی تری گلیسرید در حدود مناسبی ثابت می ماند، پس اگر دیابت دارید، بدانید که مصرف روغن زیتون حساسیت بدن شما را نسبت به انسولین بیشتر کرده و قند خون تان تنظیم می شود.
شما می توانید به جای سُسهای چرب و آماده، کمی روغن زیتون را با سرکه یا آب لیمو مخلوط کنید و با اضافه کردن کمی ادویه و چاشنی های مخصوص سالاد، سُس خوش مزه و خوش طعمی تهیه کنید.
اگر هم از روغن زیتون بدتان نمی آید، می توانید آن را به تنهایی روی سالاد کاهو، کلم و کلم بروکلی بریزید و میل کنید.
2- پنیر کم چرب
پنیر نیز می تواند یکی دیگر از جایگزین های سُس باشد؛ البته پنیر کم چرب. پنیر علاوه بر طعم اش دارای مقادیر قابل ملاحظه ای پروتئین با کیفیت بالا است و تقریبا تمام اسید آمینه های ضروری بدن را دارد. اگر پنیر پاستوریزه یا همان پنیر معمولی را روی سالادتان رنده کنید، غذای کاملی مصرف کرده اید؛ چرا که پنیرهای تازه علاوه بر پروتئین دارای چربی هم هستند. بنابراین یادتان باشد که با مصرف این سُس، کمی از حجم غذای تان را کم کنید.
عده ای آب پنیر را نیز جزو ترکیبات سُس شان به کار می برند. آب پنیر ارزش غذایی بسیار بالایی دارد؛ یعنی دارای مقادیر قابل ملاحظه ای مواد معدنی خصوصا کلسیم و ویتامین های محلول در آب مثل گروه B است، بنابراین فردی که می خواهد چربی و پروتئین کمی مصرف کند و به مواد معدنی و ویتامین نیاز دارد، می تواند آن را روی سالاد خود بریزد؛ البته به شرطی که با سبزی های معطر، طعم دار شده باشد.
3- آب گوجه فرنگی
گوجه فرنگی سرشار از ویتامین های A و C و مملو از پتاسیم است. بنابراین عادت به مصرف اش به تنظیم فشار خون کمک می کند. علاوه بر همه این ها، گوجه فرنگی منبع لیکوپن است که آثار محافظت کننده قلبی و عروقی داشته و یک آرامش بخش به حساب می آید. به همین دلیل می توانید به جای سُس، گوجه فرنگی را رنده کنید، به آن کمی پیاز یا سیر ساطوری شده بیفزایید و با کمی آب لیمو یا سرکه، نمک و روغن زیتون، روی سالادتان بریزید. علاوه بر این می توانید آب گوجه فرنگی را کمی بجوشانید و بعد از سرد شدن با آب لیمو یا آب نارنج مخلوط کرده و هر روز از آن بهره ببرید.
4- ماست و آب ماست
بعضی ها ماست را به عنوان سُس استفاده می کنند؛ چه به تنهایی، چه مخلوط با سایر چاشنی ها(مثل آب لیمو، روغن زیتون و فلفل و ...) فقط باید سعی کنید ماست های کم چرب و غنی شده را برای استفاده روی سالادهای تان استفاده کنید تا غذای کاملا سالمی مصرف کرده باشید. یک لیوان ماست کم چرب حدودا 55 کیلوکالری انرژی دارد و دارای پروتئین و کلسیم است و به سالمندان، کودکان و زنان باردار، زیاد توصیه می شود.
آن هایی که نمی خواهند دچار چاقی و اضافه وزن شوند و در عین حال می خواهند از خوردن انواع سالادها لذت ببرند، می توانند از ماست و آب ماست طعم دار شده با انواع ادویه جات بهره ببرند.
در ضمن، شما می توانید با کمی لبوی پخته ی رنده شده، رنگ زیبایی را به سُس تان بدهید.
یادتان باشد اگر از ماست روی سالادتان استفاده می کنید نوشابه های گازدار را به مقدار خیلی کم بنوشید یا اصلا مصرف نکنید زیرا به علت داشتن اسید فسفریک (فسفر زیاد) باعث عدم جذب کلسیم موجود می شوند.
5- آب نارنج و غوره
نارنج هم میوه ای از خانواده ی مرکبات است. آب نارنج، ترش، مطبوع و سرشار از ویتامین C بوده و تا حدودی خواص آب لیمو را دارد. آب نارنج را می توانید به جای سُس روی انواع سالاد سبزیجات و حتی سالاد میوه استفاده کنید، به خصوص برای افرادی که ترشی ملایم را می پسندند، بدون این که کالری اضافی وارد بدن شان شده باشد. حتی می توان آب نارنج را به جای آب لیمو با ماست و یا رُب انار و روغن زیتون مخلوط کرد و سُس خوش طعم و معطری تهیه کرد.
آب غوره نیز دارای طعم ترش و کمی شور است و برای افرادی که مبتلا به چربی خون هستند، توصیه می شود. اگر آب غوره با سالاد مصرف شود به لاغر شدن و کاهش وزن کمک شایانی می کند. آب غوره همچنین به علت خوش طعم کردن سالاد می تواند به همراه انواع سالادها مخصوصا سالادهایی که با کاهو، کلم بروکلی، کلم برگ و خیار درست شده اند به جای سُس مصرف شود، البته بدون مصرف نمک اضافی.
6- آب لیمو و لیموی تازه
اگر به عنوان یک خانم باسلیقه و کدبانو کنار همه غذاهای تان لیمو یا آب لیمو قرار می دهید، باید به شما تبریک گفت؛ چرا که به فکر سلامت همه اعضای خانواده هستید. اگر هم تاکنون در کنار غذاهای تان از لیمو استفاده نمی کردید، از این به بعد سعی کنید حتما ظرف آب لیمو را در کنار غذا قرار دهید یا حتما در هر فصل لیموی تازه ی مخصوص آن فصل را بخرید. مصرف آب لیمو به همراه غذا مانع بروز کمبود آهن و ویتامین C می شود. از آن جا که آهن در انواع گوشت، تخم مرغ، حبوبات و غلات یافت می شود در صورت مصرف هم زمان فرآورده های گیاهی و حیوانی و آب لیمو جذب این ماده معدنی بیشتر خواهد شد. بنابراین اعضای خانواده تان را به مصرف آب لیمو و لیموی تازه عادت دهید و به جای سُس های چرب و آماده، آب لیمو با سالاد مصرف کنید. انواع سالادها اعم از سالاد سبزیجات و سالاد شیرازی به همراه آب لیمو یا لیموی تازه طعم بسیار خوشایندی پیدا می کند که در حضور رُب انار، این خوش طعمی چند برابر خواهد شد.
مژگان کریمی – هفته نامه سلامت
تبیان
ورزش
