قدم نورسيده مبارك

اين بچه چندمين فرزند شماست؟ اولين،‌دومين، سومين

از همين امروز بايد به فكر انتخاب يك روش مناسب براي جلوگيري از حاملگي باشيد.

پدر و مادر عزيز كودك به محبت مراقبت و توجه شما نياز دارد.

اگر اين تازه از راه رسيده اولين فرزند شماست حداقل تا سه‌ سال بايد از حامله شدن جلوگيري كنيد، تا هم سلامتي مادر به خطر نيفتد و هم با مراقبت و تغذيه كودك با شير مادر فرزند سالمي بپرورانيد.

در 6 ماه اول تولد فرزند شيردهي كامل با شير مادر همراه با استفاده از قرص‌هاي ميني‌پيل يا قرص‌ زمان شيردهي از حاملگي مي‌توانيد جلوگيري كنيد. ولي بعد از 6 ماهگي به علت شروع تغذيه كمكي اثر اين روش كم مي‌شود و احتمال حاملگي بالا مي‌رود،‌چكار بايد كرد؟

از 6 ماهگي به بعد بايد از يك روش مطمئن‌تر استفاده كرد روش‌هاي مطمئن‌تر به ترتيب عبارتند از:

آي‌ يو دي، كاندوم به اضافه قرص شيردهي، آمپول‌هاي تزريقي

بعد از دو سال كه معمولاً شير مادر ديگر به كودك داده نمي‌شود از قرص‌هاي تركيبي جلوگيري از بارداري مثل قرص ال دي و تري‌فازيك هم مي‌توان استفاده كرد.

اما پدر و مادر عزيز اگر اين نورسيده فرزند دوم شماست، باز هم تا دوسالگي به همان طريق كه گفته شد بايد جلوگيري داشته باشيد و پس از آن بهتر است از راه‌هاي مطمئن‌تر ديگري مثل بستن لوله‌ها استفاده كنيد.

با صحبت و مشورت با يكديگر شما ميتوانيد اقدام به بستن لوله‌ها كنيد و اضطراب و نگراني از حاملگي ناخواسته را براي هميشه از زندگي خود دور نمائيد.

چنانچه اين فرزند سومين و يا …… فرزند شماست، براي تامين سلامت خانواده و شكوفائي فرزندانتان نبايد به داشتن فرزند ديگري فكر كنيد. اين كودك هم بايد تا دو سالگي از شير مادر تغذيه كند. براي جلوگيري از حاملگي مي‌توانيد پس از مشورت با يكديگر يكي از شما روش بستن لوله‌ها را انتخاب كنيد. مادر گرامي اگر تصميم گرفتيد كه شما اقدام به بستن لوله‌ها نماييد،‌مي‌توانيد همراه با زايمان و يا چند روز بعد از آن اقدام كنيد البته پدر عزيز، بستن لوله‌ها در آقايان خيلي ساده‌تر و در واقع يك عمل سرپاي و بدون بيهوشي است اقدام شما دوام سلامت خانواده را به دنبال دارد.

همه مادران قادر به شير دادن به فرزند خود مي باشند در صورتيكه به هر دليل نتوانستيد به فرزند خود شير بدهيد براي استفاده از قرص‌هاي جلوگيري از بارداري از 3 تا 4 هفته بعد از زايمان بايد خوردن قرص‌ها را شروع كنيد قرص (ال دي) يا (تري‌فازيك) و يا (اچ‌دي).

براي استفاده از آمپول‌هاي جلوگيري از حاملگي بلافاصله بعد از زايمان مي توانيد اقدام نماييد.

هفته هفتم بعد از زايمان زمان مناسبي براي گذاردن (آي‌ يو دي) است. به هرحال مادر عزيز بهتر است با مراجعه به يكي از مراكز بهداشتي درماني يا خانه بهداشت نزديك محل زندگي روش مناسب را انتخاب و استفاده كنيد.

مرکز بهداشت استان فارس - واحد بهداشت خانواده

بازگشت به فهرست

آمپولهاي تزريقي

(مدروكسي پروژسترون)

روشهاي جلوگيري از بارداري به ترتيب درجه اطمينان

1- بستن لوله‌ها در مرد (وازكتومي)

2- بستن لوله‌ها در زن (توبكتومي)

3- كپسولهاي كاشتني و آمپولهاي تزريقي

4- قرصهاي ضد بارداري

5- آي‌. يو. دي

6- قرص‌هاي مخصوص زمان شيردهي

7- كاندوم

آمپولهاي تزريقي يكي ديگر از روشهاي مؤثر پيشگيري از بارداري هستند. اين آمپولها حاوي هورمون‌ پروژسترون بوده و در دوران شيردهي هم روشي مناسب مي‌باشد و تاثيري بر مقدار شير ندارد.

اين روش براي چه كساني مناسب است؟

- خانواده‌هائيكه به تعداد كافي فرزند دارند ولي مايل به بستن لوله‌هاي رحمي يا وازكتومي نيستند.

- خانمهاي لاغر

- خانمهائيكه مصرف روزانه قرص ضدبارداري بر ايشان مشكل است.

- خانمهائيكه نزديك به سن يائسگي هستند.

در چه مواردي نبايد از اين روش استفاده كرد؟

- حاملگي يا احتمال آن

- خونريزي غير طبيعي رحمي

- بيماري قند

- سابقه خارش شديد

- بيماريهاي پستان

- فشار خون بالا

- خانمهائيكه تا به حال زايمان نگرده‌اند

- خانمهاي جوان 10 تا 19 سال

- خانمهاي داراي قاعدگي نامنظم

عوارض جانبي اين روش چيست؟

- اختلال در قاعدگي بصورت لكه‌بيني و يا قطع قاعدگي

- در بعضي خانمها افزايش وزن

- در تعداد كمي از خانمها، سردرد و تغييرات خلقي

نحوه استفاده از اين روش چگونه است؟

استفاده از اين روش بصورت تزريقي در عضله سرين يا بازو مي‌باشد و هر سه ماه يكبار تكرار مي‌شود. زمان اولين تزريق در 5 روز اول قاعدگي مي‌باشد.

در صورتيكه :

بعلت شيردهي قاعدگي نداريد، لازم نيست منتظر شروع قاعدگي شويد. ميتوانيد پس از اطمينان از عدم حاملگي اقدام به تزريق نمايند.

*

در صورتيكه از قرصهاي تركيبي جلوگيري از حاملگي (ال‌دي و تري‌فازيك) استفاده مي‌كنيد بلافاصله پس از قطع قرص مي‌توانيد اقدام به تزريق كنيد.
*

بلافاصله پس از زايمان در صورتيكه شير نميدهيد و در صورت شيردهي بهتر است شش هفته بعد از زايمان اولين تزريق را انجام دهيد.
*

بلافاصله بعد از سقط

بازگشت باروري پس از قطع تزريق چقدر طول مي‌كشد؟

معمولاً طي دو سال پس از قطع تزريق، باروري امكان پذير خواهد بود.

قبل از استفاده از هر روش جلوگيري از بارداري مي‌بايست آزمايش نمونه از دهانه رحم (پاپ اسمير) انجام گيرد.

كليه خدمات و وسايل پيشگيري از بارداري در مراكز بهداشتي درماني بصورت رايگان ارائه مي‌گردد.

دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني استان فارس - معاونت بهداشتي - واحد بهداشت خانواده

بازگشت به فهرست

آي. يو، دي

(دستگاه داخل رحمي)

روشهاي جلوگيري از بارداري به ترتيب درجه اطمينان

1- بستن لوله‌ها در مرد (وازكتومي)

2- بستن لوله‌ها در زن (توبكتومي)

3- كپسولهاي كاشتني و آمپولهاي تزريقي

4- قرصهاي ضد بارداري

5- آي‌. يو. دي

6- قرص‌هاي مخصوص زمان شيردهي

7- كاندوم

آي. يو. دي يا دستگاه داخل رحمي وسيله‌اي است كوچك از جنس پلاستيك كه براي جلوگيري از حاملگي در داخل رحم قرار داده مي‌شود. اين روش از مناسبترين روشها در دوران شيردهي مي‌باشد.

آي. يو. دي براي چه كساني مناسب است؟

اين روش براي بسيار از خانمها مناسب است از جمله:

*

خانمهائيكه تعداد فرزند كافي دارند.
*

مايل به استفاده از روشهاي هورموني نيستند.
*

استفاده روزانه از وسيله پيشگيري براي آنها مشكل است.

مدت اثر آي. يو. دي چقدر است؟

آي. يو. دي مس‌دار كه در حال حاضر در مراكز بهداشتي درماني وجود دارد به مدت 10-8 سال باعث جلوگيري از حاملگي مي‌شود. احتمال حاملگي با اين روش بسيار كم مي‌باشد.

چه زماني مي‌توان آي. يو. دي گذاشت؟

*

در دوران خونريزي ماهانه 2- 5 روز اول قاعدگي
*

6 هفته بعد از زايمان

بعد از سقط:

*

چنانچه سقط در سه ماهه اول حاملگي باشد بلافاصله و در صورتيكه سقط بعد از سه‌ماهگي باشد 6 هفته بعد از سقط مي‌توان اقدام به گذاردن آي. يو. دي كرد.

هشدار:

در صورت وجود هر كدام از علائم زير به مركز بهداشتي درماني مراجعه كنيد.

*

عقب افتادگي قاعدگي
*

خونريزيهاي غيرطبيعي
*

دردهاي پائين شكم و در هنگام نزديكي
*

ترشحات غير طبيعي همراه با احساس خستگي و تب و لرز

چه معاينات و آزمايشاتي قبل و بعد از گذاردن آي. يو. دي بايد انجام داد؟

قبل از گذاردن آي. يو. دي معاينه لگن و آزمايش دهانه رحم (پاپ اسمير) بايد انجام شود.

بعد از گذاردن آي. يو. دي بايد در ماه اول پس از پايان خونريزي ماهيانه و سپس سه ماه بعد و متعاقباً هر 6 ماه يكبار جهت خونريزي ماهيانه و سپس سه ماه بعد و متعاقباً هر 6 ماه يكبار جهت معاينه و كنترل مراجعه كرد.

در فواصل كنترلها و معاينه هرگاه با مشكلي مواجه شديد با پزشك يا ماما مشورت كنيد.

رعايت نظافت دستگاه تناسلي بخصوص در خانمهائي كه از آي. يو. دي استفاده مي‌كنند از بروز عفونت پيشگيري مي‌كند.

كليه خدمات و وسايل پيشگيري از بارداري در مراكز بهداشتي درماني بصورت رايگان ارائه ميگردد

دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني استان فارس - معاونت بهداشتي - واحد بهداشت خانواده

بازگشت به فهرست

بستن لوله‌ها در زن

(توبكتومي)

1- بستن لوله‌ها در مرد (وازكتومي)

2- بستن لوله‌ها در زن (توبكتومي)

3- كپسولهاي كاشتني و آمپولهاي تزريقي

4- قرصهاي ضد بارداري

5- آي‌. يو. دي

6- قرص‌هاي مخصوص زمان شيردهي

7- كاندوم

بستن لوله‌ها در زنان يك روش مؤثر و مطمئن براي پيشگيري از بارداري است كه به كمك يك جراحي كوچك پس از بيهوشي عمومي در مدت زمان كوتاهي انجام ميگيرد.

اين روش مناسب چه كساني است؟

اين روش دائمي است و بايد خانواده‌هايي آنرا انتخاب كنند كه ديگر تمايلي به بچه‌دار شدن ندارند. زيرا برگشت باروري در اين روش خيلي كم مي‌باشد و با عمل ترميم لوله‌ها انجام مي‌گيرد كه در بسياري موارد با عدم موفقيت همراه مي‌باشد.

بستن لوله‌ در زنان چگونه انجام مي‌گيرد؟

بستن لوله‌ها به دو روش اصلي امكان‌پذير است:

1- روش شكمي

2- روش واژينال

معمولاً بستن لوله‌ها به روش شكمي و به دو صورت انجام ميشود.

*

ايجاد يك برش كوچك بر روي شكم كه محل آن معمولاً چند سانتي‌متر بالاي استخوان عانه مي‌باشد. البته اگر اين عمل پس از زايمان صورت گيرد محل برش تقريباً زير ناف مي‌باشد.
*

از طريق لاپاراسكوپي با ايجاد يك يا دو سوراخ كوچك بر روي شكم و با استفاده از حلقه يا گيره (كليپس) و يا سوزاندن قسمتي از لوله، لوله‌هاي رحمي را مي‌بندند.

آيا بستن لوله‌ها عوارض هم بدنبال دارد؟

عمل بستن لوله‌ها مانند هر عمل جراحي ديگري ممكن است با عوارضي مثل خونريزي داخل شكم و عفونت و عوارض ناشي از بيهوشي همراه باشد كه البته اين عوارض بسيار كم اتفاق مي‌افتد و در صورت وقوع قابل كنترل مي‌باشد.

چه زماني براي انجام عمل مناسب است؟

1- در صورت اطمينان از باردار نبودن،‌در هر زماني از سيكل قاعدگي امكان پذير است. (دو هفته اول سيكل قاعدگي مناسب‌تر است.)

2- پس از زايمان طبيعي

3- هنگام سزارين

بعد از عمل دوره‌هاي قاعدگي طبق معمول ادامه خواهند داشت ولي اگر قبلا‌ً آي‌، يو، دي و يا روشهاي هورموني پيشگيري از بارداري مانند انواع قرصها،‌ آمپول، كپسولهاي كاشتني استفاده مي‌كرده‌ايد ممكن است تغييراتي در خونريزي و قاعدگي شما بوجود آيد كه موقتي بوده و از بين خواهد رفت.

مراقبتها و مراجعات بعد از عمل چگونه است؟

محل بخيه را تميز و خشك نگهداريد و هر روز حمام كنيد.

پس از عمل مي‌توانيد حركت كنيد غذاهاي ساده ميل كنيد از بچه‌هاي خود مواظبت كرده و مي‌توانيد شيردهي نيز داشته باشيد. 7 الي 14 روز بعد از عمل جهت كشيدن بخيه و معاينه محل عمل به پزشك و يا پرسنل بهداشتي مراجعه كنيد. حداقل تا يك هفته از رابطه زناشويي خودداري كنيد.

انجام آزمايش دهانه رحم (پاپ اسمير) براي تمام خانمها ضروري است.

كليه خدمات و وسايل پيشگيري از بارداري در مراكز بهداشتي درماني بصورت رايگان ارائه ميگردد.

دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني استان فارس - معاونت بهداشتي - واحد بهداشت خانواده

بازگشت به فهرست

قرص جلوگيري از بارداري

ال‌دي ـ اچ دي

روشهاي جلوگيري از بارداري به ترتيب درجه اطمينان

1- بستن لوله‌ها در مرد (وازكتومي)

2- بستن لوله‌ها در زن (توبكتومي)

3- كپسولهاي كاشتني و آمپولهاي تزريقي

4- قرصهاي ضد بارداري

5- آي‌. يو. دي

6- قرص‌هاي مخصوص زمان شيردهي

7- كاندوم

يكي از بهترين و مطمئن‌ترين روش‌هاي جلوگيري از بارداري قرص‌هاي خوراكي مي‌باشند. مصرف اين قرص‌ها در ابتداي ازدواج نيز از مناسب‌ترين روش‌هاست.

نحوه‌ي مصرف قرص چگونه است؟

اولين قرص از اولين بسته از روز پنجم قاعدگي خورده مي‌شود، خواه خونريزي وجود داشته باشد يا نداشته باشد و تا 21 روز ادامه مي‌يابد و سپس بمدت يك هفته مصرف قرص را قطع نموده و از روز هشتم بسته بعدي را شروع نمائيد.

21 روز قرص بخوريد 7 روز قرص نخوريد 21 روز قرص بخوريد

توجه داشته باشيد:

مهم نيست كه شروع بسته بعدي در كداميك از روز‌هاي قاعدگي شما باشد مهم اينست كه بعد از اتمام يك بسته قرص، تا شروع بسته بعدي بايد 7 روز فاصله باشد.

در چه مواردي نمي‌توان از قرص‌هاي ضدبارداري مصرف كرد؟

در مواردي مثل احتمال حاملگي-سرطان پستان خونريزي‌هاي ناشناخته رحمي- سردردهاي شديد بيماري‌هاي قلبي و اختلالات خوني- بيماري‌هاي كبد و كيسه صفرا – فشارخون بالا- بيماري‌ قند- صرع- افسردگي شديد و همچنين خانم‌هايي كه سيگاري هستند و سنشان بالاي 35 سال مي‌باشد نبايد قرص جلوگيري از بارداري مصرف گنند.

چه عوارضي ممكن است با مصرف قرص بوجود آيد؟

در ابتداي مصرف قرص ممكن است لكه بيني-سردرد- تهوع و استفراغ پيش آيد، اين عوارض معمولا بعد از 3 ماه بر طرف مي‌شود و لازم نيست مصرف قرص را قطع كنيد.

در اولين دوره مصرف قرص، در دو هفته اول بايد علاوه بر قرص از روش‌ ديگري (كاندوم) نيز استفاده شود.

اگر خوردن قرص فراموش شد چه بايد كرد؟

*

در صورتيكه يك شب خوردن قرص را فراموش كرديد تا شب بعد هر گاه بيادآوريد قرص فراموش شده را بخوريد و يا شب بعد دو قرص يكجا بخوريد.
*

اگر دو شب پشت سر هم خوردن قرص را فراموش كرديد در دو شب بعد هر بار دو قرص خورده و تا آخر بسته از روش ديكري مانند كاندوم نيز استفاده كنيد.
*

اگر سه شب پشت سر هم خوردن قرص را فراموش كرديد خوردن بقيه قرص‌ها را قطع كرده و از كاندوم استفاده كنيد تا قاعده شويد و از روز پنجم قاعدگي مصرف بسته جديد قرص را شروع كنيد.

توجه:

از مصرف قرص بصورت يك شب در ميان يا يك ماه در ميان يا هنگام ضرورت خودداري كنيد. چون خطر حاملگي وجود دارد.

در صورت تمايل به حاملگي چه بايد كرد؟

3 ماه بعد از قطع مصرف قرص قدرت باروري بر مي‌گردد و در صورت تمايل، حاملگي اتفاق مي‌افتد.

مصرف داروهائي مانند آنتي بيوتيك‌ها – داروهاي ضد صرع- ابتلا به اسهال و استفراغ شديد اثر قرص را كم مي‌كند. در اين موقع بايد علاوه بر قرص از روش‌ ديگري مثل كاندوم نيز استفاده كنيد.

كليه خدمات و وسايل پيشگيري از بارداري در مراكز بهداشتي درماني بصورت رايگان ارائه ميگردد.

دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني استان فارس - معاونت بهداشتي - واحد بهداشت خانواده

بازگشت به فهرست

قرص تري‌فازيك

(سه مرحله‌اي)

روشهاي جلوگيري از بارداري به ترتيب درجه اطمينان

1- بستن لوله‌ها در مرد (وازكتومي)

2- بستن لوله‌ها در زن (توبكتومي)

3- كپسولهاي كاشتني و آمپولهاي تزريقي

4- قرصهاي ضد بارداري

5- آي‌. يو. دي

6- قرص‌هاي مخصوص زمان شيردهي

7- كاندوم

يكي از انواع جديد قرصهاي تركيبي قرصهاي تري فازيك يا سه مرحله‌اي هستند. اين قرص مانند قرص‌هاي تركيبي ال‌دي و اچ‌دي داراي دو نوع هورمون مي‌باشد كه ميزان هورمون موجود در 21 عدد قرص مقداري با هم تفاوت دارد.

نحوه مصرف قرص تري فازيك چگونه است؟

اولين قرص از بسته اول در 5 روز اول قاعدگي و ترجيحاً روز اول ميل شود و تا 21 روز ادامه يابد. سپس به مدت يك هفته قرص را قطع نموده و سپس بسته بعدي را شروع نمائيد.

21 روز قرص بخوريد 7 روز قرص نخوريد 21 روز قرص بخوريد

توجه داشته باشيد:

مهم نيست شروع بسته بعدي در كداميك از روزهاي قاعدگي شما باشد مهم اينست كه بعد از اتمام يك بسته قرص تا شروع بسته بعدي بايد 7 روز فاصله باشد.

در چه مواردي نمي‌توان از قرصهاي جلوگيري استفاده كرد؟

در مواردي مثل حاملگي، سرطان پستان،‌ خونريزيهاي ناشناخته رحمي، ‌سردردهاي شديد با علائم عصبي، بيماريهاي قلبي و اختلالات خوني، بيماريهاي كبد و كيسه صفرا، فشار خون بالا، بيماري قند،‌ يرقان، همچنين خانمهاي 35 ساله و بالاتر با مصرف بيش از 15 نخ سيگار در روز نبايد قرص جلوگيري از بارداري مصرف شود.

چه عوارضي ممكن است با مصرف قرص بوجود آيد؟

در ابتداي مصرف قرص ممكن است لكه‌بيني، سردرد، تهوع و استفراغ پيش آيد اين عوارض معمولاً بعد از سه ماه برطرف ميشود و لازم نيست مصرف قرص را قطع كنيد.

اگر خوردن قرص فراموش شد چه بايد كرد؟

در صورت فراموشي مصرف يكي از قرصها در زمان مقرر و بخاطر آوردن آن در مدتي كمتر از 12 ساعت از زمان هميشگي بلافاصله آن قرص را مصرف كنيد بقيه قرصها در زمان مقرر خورده شود. اگر پس از 12 ساعت بخاطر آوريد، قرص فراموش شده را نخوريد و قرص‌هاي بعدي را در زمان معين مصرف كنيد و تا آخر بسته از يك روش ديگر مثل كاندوم نيز استفاده كنيد.

از مصرف قرص بصورت يك شب در ميان يا يك ماه در ميان يا هنگام ضرورت خودداري كنيد.

انجام آزمايش دهانه رحم (پاپ اسمير) براي تمام خانمها ضروري است.

كليه خدمات و وسايل پيشگيري از بارداري در مراكز بهداشتي درماني بصورت رايگان ارائه مي‌گردد.

دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني استان فارس - معاونت بهداشتي - واحد بهداشت خانواده

بازگشت به فهرست

قرص‌ دوران شيردهي

(لاينسترونول)

روشهاي جلوگيري از بارداري به ترتيب درجه اطمينان

1- بستن لوله‌ها در مرد (وازكتومي)

2- بستن لوله‌ها در زن (توبكتومي)

3- كپسولهاي كاشتني و آمپولهاي تزريقي

4- قرصهاي ضد بارداري

5- آي‌. يو. دي

6- قرص‌هاي مخصوص زمان شيردهي

7- كاندوم

لاينسترونول يك قرص جلوگيري از بارداري براي مادران شيرده مي‌باشد و اثري بر روي ميزان شير ندارد. هر بسته آن داراي 28 عدد قرص مي باشد.

نحوه مصرف قرص شيردهي چگونه است؟

يك قرص هر روز در ساعت معين بايد خورده شود تا اينكه بسته قرص تمام شود. بسته بعدي بلافاصله بدون قطع شروع مي‌شود.

از چه زماني بعد از زايمان بايد قرص مصرف شود؟

در صورتيكه بعد از زايمان قاعدگي اتفاق نيفتاد از 6 هفته بعد از زايمان مصرف قرص شروع ميشود. در صورت وقوع قاعدگي قبل از 6 هفته،‌مصرف قرص از روز اول قاعدگي شروع گردد.

توجه داشته باشيد:

مصرف قرص شيردهي همراه با شيردهي كامل به كودك اثربخش مي‌باشد و بهتر است فقط در شش ماه اول شيردهي استفاده شود و بعد از آن يك روش مطمئن‌تر انتخاب نمود.

در چه مواردي نبايد قرص شيردهي مصرف كرد؟

1- حاملگي

2- بيماريهاي شديد كبدي يا سابقه بيماري كبدي تا برگشت وضعيت طبيعي

3- تاريخچة زردي دوران حاملگي و يا زردي به علت مصرف استروئيدها

4- خونريزي رحمي با علت نامشخص

5- تاريخچه حاملگي خارج از رحم

6- سابقه خارش يا تبخال در دوران حاملگي يا استفاده قبلي از استروئيدها

در صورت فراموش كردن مصرف قرص چه بايد كرد؟

خوردن قرصهاي دوران شيردهي در ساعت معين بسيار اهميت دارد.

*

در صورتي كه مصرف قرص براي كمتر از 3 ساعت بعد از زمان معين فراموش شود بايد همان لحظه قرص فراموش شده خورده شود و قرص بعدي در همان زمان معين ميل شود.
*

اگر مصرف يك قرص براي مدت بيشتر از 3 ساعت بعد از زمان معين فراموش شود در همان لحظه قرص فراموش شده بايد خورده شود و قرصهاي بعدي در همان زمان معين ميل شود و علاوه بر آن يا به مدت دو روز از نزديكي خودداري شود يا از كاندوم براي دو روز استفاده گردد.

اسهال ـ استفراغ و مصرف بعضي از داروها بخصوص ريفامپين ـ داروهاي ضد انعقاد و داروهاي خواب‌آور ميزان اثر اين قرص‌ها را كاهش ميدهد. در اينگونه موارد حتماً بايد از روش ديگر يا روش اضافي همراه با خوردن اين داروها و يا هنگام بروز اسهال و استفراغ استفاده كرد.

خوردن قرص دوران شيردهي ممكن است باعث تاخير قاعدگي ماهانه شود و يا خونريزي نامنظم مختصري در بين قاعدگي ايجاد كند اما اين خطرناك نيست و بايد با خوردن قرصها بصورت روزانه و سرساعت معين ادامه داد.
كليه خدمات و وسايل پيشگيري از بارداري در مراكز بهداشتي درماني بصورت رايگان ارائه مي‌گردد

دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني استان فارس - معاونت بهداشتي - واحد بهداشت خانواده

بازگشت به فهرست

كاندوم

روشهاي جلوگيري از بارداري به ترتيب درجه اطمينان

1- بستن لوله‌ها در مرد (وازكتومي)

2- بستن لوله‌ها در زن (توبكتومي)

3- كپسولهاي كاشتني و آمپولهاي تزريقي

4- قرصهاي ضد بارداري

5- آي‌. يو. دي

6- قرص‌هاي مخصوص زمان شيردهي

7- كاندوم

كاندوم پوششي است پلاستيكي كه روي آلت كشيده مي‌شود و علاوه بر پيشگيري از بارداري از انتقال بيماري‌هاي آميزشي جلوگيري مي‌كند.

مزاياي استفاده از كاندوم چيست؟

*

كمك به جلوگيري از انزال زودرس
*

قابل استفاده در هر گروه سني
*

قابل استفاده بلافاصله بعد از زايمان
*

نداشتن اثر بر شيردهي
*

جلوگيري از انتقال بيماري‌هاي منتقله از راه تماس جنسي از جمله ايدز

استفاده از كاندوم چگونه است؟

*

چون در ترشحات مرد قبل از انزال نيز اسپرم وجود دارد، قبل از اينكه نزديكي آغاز شود بايد كاندوم بر روي آلت كشيده شود.
*

كاندوم بايد طوري روي آلت كشيده شود كه تمام طول آلت را بپوشاند و فضاي خالي كوچكي در انتهاي آن باقي بماند تا مايع مني در آن جمع گردد.
*

در صورت پارگي كاندوم بايد از كاندوم جديد استفاده شود.

براي استفاده از كاندوم بايد به نكات زير توجه كنيد:

*

كاندوم را دور از حرارت، نور و رطوبت نگهداري كنيد.
*

قبل از استفاده به تاريخ مصرف توجه داشته باشيد و از كاندوم‌هاي چسبناك و شكننده استفاده نكنيد.
*

در هر بار نزديكي از يك كاندوم جديد استفاده كنيد.
*

قبل از مصرف از سوراخ نبودن كاندوم اطمينان حاصل كنيد.

در صودت پاره شدن كاندوم و شك به حاملگي چه بايد كرد؟

اگر پس از نزديكي متوجه سوراخ و يا پاره شدن كاندوم شديد، براي جلوگيري از حاملگي ناخواسته تا 72 ساعت فرصت داريد كه از روش زير (پيشگيري فوري) استفاده كنيد. بدين ترتيب:

در صورتيكه قرص ال‌دي در اختيار داريد چهار عدد قرص ال‌دي در اولين فرصت يكجا خورده شود و 12 ساعت بعد چهار عدد قرص ديگر. اگر از قرص اچ‌دي استفاده شد دو عدد قرص اچ‌دي و 12 ساعت بعد دو عدد قرص ديگر.

چنانچه قرص تري فاز يك در دسترس بود 4 عدد قرص سفيد تري‌ فازيك در اولين فرصت و 4 عدد قرص سفيد 12 ساعت بعد. به ياد داشته باشيد اين روش يك روش معمول جلوگيري از حاملگي نيست و در هر سيكل قاعدگي فقط يكبار استفاده شود.

كليه خدمات و وسايل پيشگيري از بارداري در مراكز بهداشتي درماني بصورت رايگان صورت مي گيرد.

دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني استان فارس - معاونت بهداشتي - واحد بهداشت خانواده

بازگشت به فهرست

بستن لوله‌ها در مرد

(وازكتومي)

روشهاي جلوگيري از بارداري به ترتيب درجه اطمينان

1- بستن لوله‌ها در مرد (وازكتومي)

2- بستن لوله‌ها در زن (توبكتومي)

3- كپسولهاي كاشتني و آمپولهاي تزريقي

4- قرصهاي ضد بارداري

5- آي‌. يو. دي

6- قرص‌هاي مخصوص زمان شيردهي

7- كاندوم

وازكتومي يا بستن لوله‌ها در مردان يك روش دائمي جلوگيري از بارداري است كه در مدت 20-5 دقيقه با يك عمل جراحي ساده انجام ميگيرد. اين روش براي خانواده‌هائيكه ديگر قصد بچه‌دار شدن ندارند مناسب است.

اين روش چه مزايائي دارد؟

*

احتياج به بيهوشي ندارد.
*

مدت زمان عمل بسيار كوتاه و بطور سرپائي انجام مي‌باشد.
*

نياز به بستري شدن قبل و بعد از عمل ندارد.
*

خطر آسيب اعضاء داخلي و عفونت بسيار كم و در طولاني مدت عارضه جانبي خاصي ندارد.
*

تاثيري بر فعاليت جنسي زن و شوهر ندارد.

عمل وازكتومي چگونه است؟

1- با استفاده از تيغه جراحي و ايجاد شكاف كوچك بر روي بيضه

2- روش ان، اس، وي كه بدون استفاده از تيغ جراحي و بوسيله ايجاد سوراخي روي پوست بيضه و با بيحسي موضعي انجام مي‌شود.

در حال حاضر اين روش بعلت آسانتر بودن و عوارض كمتر جايگزين روش قبل شده است.

عوارض وازكتومي چيست؟

عوارض خاصي وجود ندارد ولي مثل هر عمل ساده‌‌اي ممكن است در محل عمل تجمع خون پيش آيد كه با استراحت و در صورت نياز تخليه خون توسط جراح درمان مي‌شود. همچنين در صورت بروز عفونت، درمان با آنتي‌بيوتيك خواهد بود.

از چه زماني تاثير جلوگيري از حاملگي شروع ميشود؟

قدرت باروري بلافاصله بعد از عمل از بين نمي‌رود و خطر حاملگي وجود دارد، بنابراين بايد تا 3 ماه بعد از عمل و يا پس از 20 بار انزال، براي انجام آزمايش مني از نظر وجود سلول نطفه به مركز بهداشتي درماني مراجعه نمائيد. در اين مدت حتماً بايد از يك روش مطمئن جلوگيري ا زبارداري استفاده كنيد.

مراقبتها و مراجعات بعد از عمل چگونه است؟

*

بهتر است بعد از عمل 2 الي 3 روز از فعاليت جنسي خودداري كنيد.
*

در صورت وجود درد ـ تورم و قرمزي به مركزي كه وازكتومي شده‌ايد مراجعه كنيد (جهت كم كردن عوارض فوق از مسكن يا كمپرس يخ روي محل عمل استفاده كنيد)
*

بعد از عمل حداقل براي مدت 48 ساعت از انجام كارهاي سنگين و فعاليتهاي شديد خودداري كنيد و جهت راحتي حداقل بمدت 2 روز از بيضه بند يا لباس زير تنگ استفاده كنيد.

كليه خدمات و وسايل پيشگيري از بارداري در مراكز بهداشتي درماني بصورت رايگان ارائه مي‌گردد.

دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني استان فارس - معاونت بهداشتي - واحد بهداشت خانواده

بازگشت به فهرست

روش اورژانس پيشگيري از بارداري
«قابل توجه استفاده كنندگان از كاندوم، روش‌هاي منقطع و يا طبيعي»
خانم گرامي، چنانچه برای پيشگيری از بارداری از كاندوم، روش‌هاي منقطع و يا طبيعي استفاده مي‌كنيد و پس از نزديكي متوجه شديد كه كاندوم استفاده شده سوراخ يا پاره شده است و يا به هر دليل احساس كرديد كه نزديكي شما مشكوك به وقوع حاملگي است با استفاده از روش اورژانس پيشگيري از بارداري به شكل زير مي‌توانيد از وقوع يك حاملگي ناخواسته جلوگيري نماييد.
تعريف:
در اين روش با استفاده از قرص‌هاي تركيبي پيشگيري از بارداري به صورت زير از حاملگي در موارد مشكوك جلوگيري خواهد شد.
زمان و نحوه مصرف :
بلافاصله و يا حداكثر تا 72 ساعت پس از نزديكي مشكوك به حاملگي ناخواسته فرصت داريد كه استفاده از اين روش را شروع نماييد.
2 عدد قرص پيشگيري از بارداري نوع HD (سفيدرنگ) را همزمان ميل نموده و 12 ساعت بعد 2 عدد قرص HD ديگر را نيز با هم بخوريد.
ميزان تاثير:
گرچه اين روش اكثراً‌ از بارداري ناخواسته جلوگيري مي‌كند ولي تاثير آن صد در صد نيست.
به خاطر داشته باشيد كه هرچه خوردن قرص‌ها را سريع‌تر شروع نماييد امكان موفقيت اين روش بيشتر است.
عوارض جانبي:
شايع‌ترين عارضه مصرف قرصها به اين روش حالت تهوع است كه گاهي استفراغ هم به دنبال دارد ممكن است در بعضي از موارد باعث سرگيجه شود. اين عوارض معمولاً‌ در عرض 24 ساعت از بين مي‌رود.
نكات مهم:
1- در صورت عدم وقوع قاعدگي پس از 3 هفته و يا بروز هرگونه مشكل به پزشك و يا مراكز بهداشتي درماني مراجعه نماييد.
2- روش فوق نبايد جايگزين يكي از روش‌هاي پيشگيري از بارداري شود و فقط در مواقع اضطراري و حداكثر يك‌بار در هر سيكل قاعدگي قابل استفاده است.
3- زوجيني كه مكرراً‌ ناگزير به استفاده از اين روش مي‌شوند بهتر است پس از مشاوره مجدد تنظيم خانواده روش پيشگيري از بارداري مطمئن ديگري را انتخاب كنند.
4- چنانچه قرص HD دردسترس نباشد مي‌توانيد به جاي آن 4 عدد قرص LD (كرم رنگ) را يكجا ميل كرده و 12 ساعت بعد 4 قرص LD ديگر را با هم بخوريد (جمعاً‌ 8 قرص)
بنابراين:
چنانچه استفاده كننده هريك از روش‌هاي كاندوم، منقطع و يا طبيعي هستيد، هميشه 4 قرص HD در منزل داشته باشيد.

وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکي - دفتر سلامت خانواده و جمعيت - اداره جمعيت و تنظيم خانواده