از مهم‌ترین ریزمغذی‌ها جهت خون‌سازی که کمبود آنها موجب بروز کم‌‌خونی می‌شود می‌توان به آهن، ویتامین ب۱۲ و اسید فولیک اشاره کرد.

فقر آهن یکی از شایع‌ترین اختلالات تغذیه‌ای در کشورهای در حال توسعه و مهم‌ترین علت کم ‌خونی تغذیه‌ای در کودکان و زنان در سنین باروری است که با ایجاد گلبول‌های قرمز کوچک و کاهش مقدار هموگلوبین سبب کاهش توان جسمی و روانی فرد و حتی افزایش میزان مرگ و میر و ابتلا به بیماری‌ها می‌شود.

جذب آهن غذا ، اغلب تحت تأثیر شکل آهن موجود در آن است. آهن موجود در پروتئین‌های حیوانی مانند گوشت گاو، ماهی و پرندگان ( آهن هِم) بیشتر جذب می‌شود در حالیکه جذب آهن پروتئین‌های گیاهی مانند سبزی‌ها و میوه‌ها ( آهن غیر هم) کم‌تر است.

باید توجه داشت که ویتامینC جذب آهن سبزی‌ها و میوه‌ها( آهن غیرهم) را بیشتر می‌کند. مصرف چای همراه یا بلافاصله بعد ازغذا نیز می‌تواند جذب آهن را تا 50 درصد کاهش دهد‌.

مواد غذایی شامل جگر، گوشت قرمز، ماهی، زرده تخم‌مرغ، سبزیجات دارای برگ‌های سبز تیره و پهن مثل اسفناج، حبوبات و میوه‌های خشک مخصوصا برگه زردآلو و دانه‌های روغنی بهترین منابع خوراکی حاوی آهن هستند.

کم‌ خونی حالتی است که در آن تعداد یا اندازه گلبول‌های قرمز و یا مقدار هموگلوبین موجود در خون کاهش یافته و فرآیند تبادل اکسیژن و دی‌اکسید کربن بین خون و سلول‌های بدن دچار اختلال می‌شود.

مواد غذایی شامل جگر، گوشت قرمز، ماهی، زرده تخم‌مرغ، سبزیجات دارای برگ‌های سبز تیره و پهن مثل اسفناج، حبوبات و میوه‌های خشک مخصوصا برگه زردآلو و دانه‌های روغنی بهترین منابع خوراکی حاوی آهن هستند.

به علاوه منابع غذایی حاوی ویتامین ث،‌ اسید سیتریک و اسید اسکوربیک مانند آب‌ پرتقال، انبه و طالبی، منابع حاوی اسید مالیک و اسید تارتاریک مثل هویج و سیب‌زمینی و محصولات تخمیری مثل سس سویا عوامل افزایش دهنده جذب آهن در بدن هستند.

*منابع غذایی آهن دار عبارتند از:

جگر، قلوه ، گوشت قرمز، ماهی، زرده تخم‌مرغ ، سبزی‌های دارای برگ سبز تیره مانند جعفری ، اسفناج و حبوبات ؛ مثل عدس و لوبیا، هم چنین میوه های خشک ( برگه ها) به خصوص برگه زرد آلو و دانه‌های روغنی.

*عوامل افزایش دهنده جذب آهن و منابع غذایی آنها

1- اسید سیتریک و اسید اسکوربیک ( ویتامینC) که درآلو، خربزه، ریواس، انبه، گلابی، طالبی، گل کلم، سبزی‌ها ، آب پرتقال، لیمو شیرین ، لیمو ترش، سیب و آناناس وجود دارند، می‌توانند عوامل افزایش دهنده جذب آهن در بدن باشند-.

2- هویج ، سیب زمینی، چغندر، کدو تنبل ، گوجه‌فرنگی، کلم پیچ و شلغم موجود است ، سبب افزایش جذب آهن می‌شود.

3- محصولات تخمیری مثل سس سویا نیز در این دسته از عوامل گنجانده می‌شوند.

*توصیه‌های زیر را به کار بندید:

هنگام استفاده از غذاهایی که غنی از آهن هستند ، از منابع غذایی حاوی ویتامین در هر وعده غذایی ، جهت جذب بهتر آهن (مثل پرتقال، گریپ فروت، گوجه‌فرنگی، کلم، توت فرنگی، فلفل سبز و لیمو ترش) استفاده کنید.

گوشت قرمز، ماهی یا مرغ را در برنامه غذایی خود بگنجانید.

از مصرف چای و قهوه همراه یا بلافاصله بعد از غذا پرهیز کنید.

منبع : Salamatnews.com

قهوه و چای از نوشیدنی‌های مرسوم در میان مردم بسیاری از كشورها هستند. مطالعه‌های فراوانی در مورد خواص آنها انجام شده است و باورهای درست و غلط زیادی درباره‌شان وجود دارد.

قهوه

افرادی كه قهوه بیشتر می‌نوشند، كمتر احتمال دارد به آلزایمر مبتلا شوند.

بررسی‌ها نشان داده‌اند عادت به نوشیدن قهوه در درازمدت احتمال مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی را كاهش می‌دهد.

دانشمندان معتقدند تركیب‌های موجود در قهوه می‌توانند در تولید داروهایی كه برای درمان بیماری‌های قلبی و بی‌خوابی تجویز می‌شوند، مورد استفاده قرار گیرند.

در قهوه بیش از 1000 تركیب شناسایی شده‌اند كه در میان آنها 19 تركیب در قهوه بوداده خاصیت سرطان‌زایی دارند.

برخی تحقیقات نشان داده‌اند نوشیدن زیاد قهوه باعث افزایش كلسترول خون می‌شود.

چای

بررسی‌ها نشان داده‌اند چای سبز، خطر ابتلا به سرطان مری را تا 60 درصد کاهش می‌دهد.

چای سبز از بروز چاقی پیشگیری می‌كند زیرا مانع رشد سلول‌های چربی جدید می‌شود.

چای سفید بیشترین مقدار آنتی‌اكسیدان را دارد و از چای سبز در حفاظت از بدن در برابر بیماری‌ها موثرتر است.

آنتی‌اكسیدان‌های موجود در چای خاصیت ضدپیری دارند و احتمال بروز بیماری‌های قلبی، انواع سرطان‌ها و ابتلا به عفونت را پایین می‌آورند.

چای سبز به دلیل ترموژنیك بودن، باعث كاهش بافت چربی می‌شود و این موضوع به دلیل وجود تركیب‌های كافئینی است.

نوشیدن چای داغ، خطر ابتلا به سرطان مری را به شدت افزایش می‌دهد.

واقعیت‌های قهوه

نوشیدن قهوه خطر ابتلا به نقرس را در آقایان بالای 40سال كاهش می‌دهد.

نوشیدن قهوه احتمال ابتلا به دیابت نوع 2را كاهش می دهد.

مطالعه‌ای در دانمارك نشان داده است كه نوشیدن 8 فنجان قهوه در روز احتمال سقط را در خانم های باردار را بالا می‌برد.

قهوه در برابر ابتلا به سرطان كبد و سیروز نقش حفاظتی دارد.

قهوه به دلیل كافئینی كه دارد اثر داروهای ضد درد را افزایش می‌دهد.

قهوه خون رسانی به قلب را كم می‌كند.

قهوه به شدت باعث تغییر رنگ دندان‌ها می‌شود.

قهوه قدرت حافظه را به خصوص در دوران سالمندی تقویت می‌كند.

واقعیت‌های چای

چای دارای فلوئور است كه به حفاظت از دندان‌ها كمك می‌كند.

نوشیدن 3 تا 4 فنجان چای در روز احتمال بروز حمله قلبی را به شدت كاهش خواهد داد.

چای از بروز دیابت نوع 1 پیشگیری و شدت یافتن آن را كندتر می‌كند.

سطح هورمون كورتیزول افرادی كه 4 بار در روز آن هم به مدت 6 هفته چای سیاه می‌نوشند، در كمترین حد است.

چای می‌تواند از عود مجدد بیماری‌های قلبی و برخی سرطان‌ها جلوگیری کند.

مردانی كه بیش از 10 فنجان چای سبز در روز می‌نوشند، كمتر به اختلال‌های كبدی مبتلا می‌شوند.

چای ممكن است آفت‌كش داشته باشد مگر اینكه روی برچسب آن عنوان ارگانیك درج شده باشد.

چای باعث افزایش آب بدن می‌شود برخلاف تصور عامه که معتقدند کافئین آن باعث کم‌آبی خواهد شد.

با توجه به نتایج مطالعه‌ها، چای سبز نقش حفاظتی در برابر سرطان ریه دارد.

اضافه كردن شیر به چای، خواص ضدسرطان آن را از میان خواهد برد.

چای مقداری كافئین دارد كه باعث ایجاد اضطراب می‌شود و فشارخون را بالا می‌برد.

چای دارای تانن است كه جذب آهن دریافتی را كم می‌كند و باعث بروز كم‌خونی می‌شود.

منبع :Salamat.ir