بسياري از زنان در آرزوي مادر شدن زندگي را سپري مي كنند. انواع اقدامات را انجام مي دهند تا به هدف خود برسند. اما هنگامي كه باردار مي شوند، نمي دانند كه در 15 تا 20 درصد موارد در معرض عوارض گوناگوني قرار دارند يا اينكه چه تمهيداتي بايد بينديشند تا بارداري سالمي داشته باشند؟ مهم است بدانيم كه چه كارهايي موجب ايجاد خطر براي زنان باردار مي شود.
دكتر آزيتا صفارزاده، متخصص زنان و فلوشيپ لاپاروسكوپي و نازايي در اين خصوص توضيح مي دهند:
در دوران حاملگي مي شود ورزش كرد؟
بله، انجام حركات ورزشي و تقويت عضلات پيش، حين و پس از حاملگي به خانمهاي محترم توصيه مي شود. اگر در زندگي روزمره عادت به ورزش داشتهايد، در هنگام حاملگي آن را ادامه دهيد. تنها اين نكته را به خاطر بسپاريد كه در حاملگي نبايد تا حد خستگي مفرط به ورزش كردن ادامه داد. ورزشهاي ايروبيك همانند پياده روي، دويدن، دوچرخهسواري و شنا بسيار مناسب دوران بارداري هستند ولي بايد از انجام ورزشهاي رزمي و بوكس در حين بارداري اجتناب كرد. انجام ورزش شنا در حاملگي به انجام سادهتر زايمان و كنترل اضافه وزن در حين بارداري كمك كرده و با كاهش وزن خانم حامله در آب از صدمه به مفاصل زانو جلوگيري مي شود.
در موارد خاصي بايد از انجام ورزش اجتناب كرد و يا حتماً با نظر پزشك اقدام به اين كار كرد. اين موارد عبارتند از: تهديد به سقط كه همراه خونريزي سه ماهه اول باشد و حاملگيهاي چند قلويي و بيماري قلبي و ريوي شديد و احتمال زايمان زودرس كه با كوتاه شدن طول دهانه رحم همراه است.
آيا در دوران حاملگي مي توان به مسافرت رفت؟
به طور كلي اگر حاملگي طبيعي باشد و احتمال سقط و يا زايمان زودرس را نداشته باشيم، بله ولي خانم حامله بايد هر يك ساعت يك بار به مدت يك ربع قدم بزند تا از بروز لخته در سياهرگهاي پاي وي جلوگيري شود ولي در كل اگر بتوان از مسافرتهاي طولاني در سهماهه اول و سوم خودداري كرد، بهتر است. در اغلب كشورهاي دنيا از پرواز خانم حامله بعد از هفت ماهگي ممانعت به عمل مي آورند.
تغذيه هنگام حاملگي چگونه بايد باشد؟
خانم حامله در ابتداي حاملگي به علت بروز تهوع و استفراغ بايد از 5 يا 6 وعده غذايي مختصر استفاده كند كه به شرح ذيل است: صبحانه و ساعت 10 صبح يك ميوه، ناهار مختصر و ساعت 4 عصر يك نوع لبنيات به طور مثال، 125 گرم ماست و شام مختصر و نوشيدن يك ليوان شير گرم پيش از خواب.
نكته جالب توجه اين است كه افزايش وزن بيش از 12 كيلوگرم حتي تا 30 كيلوگرم در حاملگي در ايران يك امر بسيار معمولي است در حالي كه بايد بدانيم كه بسياري از عوارض حاملگي با افزايش وزن حين دوره بارداري افزايش مي يابند كه از جمله ديابت حين بارداري و بزرگ شدن جنين و افزايش احتمال زايمان دشوار و درنهايت سزارين را مي توان نام برد. به طور كلي مصرف انواع ويتامينها و آهن و كلسيم و ويتامين در حاملگي توصيه مي شود. با مصرف اسيد فوليك به مقدار يك ميليگرم از سه ماه قبل از حاملگي مي توان از بروز اختلالات سيستم عصبي جنين جلوگيري كرد.
آيا مصرف دارو در بارداري مجاز است؟
مصرف داروها در بارداري را به پنج گروه تقسيم بندي كردهاند كه از بي خطرترين كه در گروهA مي گيرد تا پرخطرترين در گروهX ، متفاوت هستند. در هر حال، پيش از شروع مصرف هر دارويي بايد با پزشك خود مشاوره كنيد و به خصوص در سه ماهه اول تا حد امكان از مصرف دارو خودداري كنيد.
آيا لازم است كه خانم حامله با دندانپزشك مشاوره كند؟
بله، ويزيت در ابتداي حاملگي و حتي پيش از حاملگي به خانمها توصيه مي شود و انجام اغلب عملهاي ترميمي در حاملگي بي خطر است. تنها بايد به دندانپزشك خود يادآور شويد كه حامله هستيد.
آيا مصرف سيگار و ديگر مواد مخدر در حاملگي مجاز است؟
خير مصرف سيگار و مواد مخدر سبب اختلال در خون رساني به جنين و كوچكي بيش از حد وي و گاه حتي مرگ داخل رحمي جنين مي شود. حتي مادر باردار نبايد در معرض دود سيگار ديگران قرار بگيرد و به اصطلاح، سيگاري دست دوم باشد و دود سيگار را به صورت تحميلي، استنشاق كند.