هاست

جو گياهي است يك ساله كه ارتفاع ساقه استوانه اي آن بسته به ارقام مختلفه از 100 ـ 40 سانتي متر فرق مي كند.
خواص جو:
جو به طور كلي در طب سنتي به سه صورت مختلف استعمال مي شود:1)جوي كامل كه دانه با سبوس روي آن باشد و فقط دنباله آن را كنده باشند. 2)جوي مقشر يا پوست گرفته كه عملاً قسمتي از پوست آن گرفته شده است. 3)جوي سفيد كرده كه تمام پوست و سبوس آن را گرفته و به صورت جوي سفيد درآمده باشد كه در اصطلاح به آن جوي مرواريدي مي گويند.
جوي كامل معمولاً براي تهيه غرغره ها به كار مي رودو در ساير موارد از جوي مقشر يا جوي كاملاً سفيد استفاده مي شود.
مالت جو كمك به هضم غذا مي كندو مغذي است و سينه را نرم مي كند، براي معالجه سوء هاضمه تجويز شده است.
خوردن دانه جو تشنگي را فرو مي نشاند. تب را برطرف مي كند و به عنوان مقوي و تونيك عمل مي كند. و مالت در هضم غذاهاي نشاسته اي خيلي كمك مي كند و براي كاهش ترشح شير كاربرد دارد. جو از نظر طبيعت طبق نظر حكماي سنتي سرد و خشك است و مواد مغذي آن از گندم كمتر است، ولي قابض و خشك كننده است. غليان صفرا و خون را تسكين مي دهد و تب هاي گرم و تب هاي سل را تقليل مي دهد. مضر مثانه است، از اين نظر بايد با روغن و انسيون خورده شود.
اگر جو مقشر را بپزند به حدي كه جوها شكفته و خوب پخته شوند، ولي آن را نمالند و آن را صاف كرده و سردش كنند ماءالشعير به دست مي آيد؛ ماءالشعير سرد و تر است. مسكن حدت خون، صفرا، اخلاط سوخته و تب ها و امراض گرم است. حرارت باطني را تسكين مي دهد و حرارت كند و عطش مفرط را فرو مي نشاند و براي سل، زخم هاي ريه، ذات الجنب، سردرد گرم و امثال اينها نافع است.
زود هضم مي شود، مولد خون صالح است و به اصطلاح خونساز است ولي معده را سست مي كند. براي آلات داخل شكم اشخاص سرد مزاج مضر است و نفاخ. از اين نظر بايد گل قند خورده شود و در مواردي كه شكم بسته است، خوردن ماءالشعير جايز نيست، و جمع بين ماءالشعير سكنجبين نيز جايز نيست. اگر ماءالشعير با نصف وزن جو آن، خشخاش كوبيده مخلوط و مانند حريره شود، براي سردرد گرم مفيد است و با عناب، سپستان، انجير و پرسياوشان براي درد سينه و سرفه مجرب است.
شيره جو كه آن را كشك الشعير گويند سرد مايل به خشك است و غليظ تر از ماءالشعير است و براي اسهال صفراوي و مزاج هاي گرم مفيد است و غرغره با آن براي ورم گلو و درد گلو نافع است.
ضماد و آرد جو رادع است، ورم هاي سخت را تحليل مي برد، دمل هاي گرم را سر باز مي كندو به تنهايي و يا مخلوط با هم وزن آرد جو و تخم پنيرك، براي سل، ذات الجنب، ورم هاي زير بغل، سينه، پستان، پشت گوش و ساير اعضا مفيد است و ضماد آن با ريوند چيني براي ورم هايي كه حرارت آنها در كمال حدت نباشد، بسيار نافع است و با سركه براي ورم هاي صفراوي و مخملك مفيد است. اگر آرد جو نباشد، جو مقشر را با آب و يا عصاره برگ هاي مناسب ساييده و استفاده كنيد.
ضماد آرد جو با آب براي نقرس گرم و با آب گشنيز تازه براي تحليل خنازير و ورم هاي گرم سفت و ورم گلو نافع است.
آب پخته جو با سركه براي جرب و خارش و آب برگ كاهو و نظاير آن براي سردرد، ورم چشم، باد سرخ و محكم كردن عضو شكسته نافع است. خوردن آرد جو با شكر غذاي خوبي براي اطفال و مسكن عطش و التهاب است.
نان جو ثقيل الهضم و سنگين است و نفاخ. اگر خمير آرد جو را بگذارند كه ترش شود و در دوغ حل كنند و يك شب بگذارند بماند و بخورند براي تسكين غليان خون صفراوي، تشنگي مفرط، قي صفراوي، تب هاي گرم، اسهال صفراوي و خارش بسيار مفيد است.
جو براي سرد مزاجان مضر است از اين نظر بايد با شكر خورده شود.
نگاهي به تحقيقات علمي جديد در مورد خواص درماني جو:
جو از روزگاران كهن هميشه به عنوان بسته اي از تركيبات دارويي مفيد براي بيماران قلبي و يبوست و ديگر اختلالات هاضمه و احتمالاً سرطان شناخته شده است.
جو به عنوان دارويي براي عروق قلبي:
جو، به نظر مي رسد كه از چند طريق در كاهش كلسترول مؤثر است. يكي اين است كه شبيه داروهاي شيميايي ضد كلسترول بازار، در مكانيسم ساخت كلسترول در كبد دخالت كرده و كلسترول را كاهش مي دهد. محققان وزارت كشاورزي آمريكا در مركز تحقيقات ماديسن سه تركيب جداگانه در جو كشف كرده اند كه قابليت كبد در ساختن كلسترول نوعLDL را مهار مي كند.(LDL جزوي از كلسترول است كه مضر بوده و به رگ هاي خوني آسيب مي رساند و منجر به حمله هاي قلبي مي شود.)
در آزمايشي خوراندن جو به خوك موجب شده كه كلسترول خون خوك تا 18 در صد پايين بيايد و بدن ترديد، جو در كاهش كلسترول خون انسان نيز مؤثر است. تحقيقات دكتر روزماري نيومن استاد دانشگاه موتانا كه بر روي عده اي از مردان داوطلب انجام شد، نشان داد كه خوردن جو به صورت نان، دانه پخت و كيك كلسترول خون آنها را به ميزان محسوسي پايين آورده است.
اين گروه پس از6 هفته هر روز سه بار با غذاي خود از خوراكي هاي جو استفاده كرده اند و پس از 6 هفته كلسترول خون آنها 15 در صد كاهش يافته است.آزمايشها نشان مي دهد هر چقدر كلسترول خون بيشتر باشد، تأثير رژيم جو در كاهش آن بيشتر است
در آزمايش فوق گروه ديگري كه طي همان مدت 6 هفته از آرد گندم يا سبوس گندم به جاي جو استفاده كرده بودند، هيچ كاهشي را در كلسترول خون نشان ندادند.
به نظر دكتر نيومن خاصيت كاهش كلسترول در خون، حداقل قسمتي مديون وجود مواد بتاگلوكان محلول در آن است. مواد بتوگلوكان الياف صمغي هستند كه به خصوص در جو و يولاف(جو دو سر) به صورت قابل حل در آب حل مي شود. اين مواد نه فقط در پوسته نازك خارجي بلكه در داخل مغز دانه جو نيز وجود دارد.
دكتر نيومن در حال حاضر با همكاري گروهي از دانشمندان سوئدي دست اندر كار اجراي تحقيقاتي هستند كه معلوم كند كدام واريته جو از اين نظر بهترين هستند يعني كلسترول خون را بيشتر كاهش مي دهند.
آزمايش هايي كه در دانشكده پزشكي دانشگاه ويسكانسن شده نيز نشان مي دهد كه كپسول هاي حاوي روغن جو كه محتوي عواملي براي كاهش قابليت كلسترول سازي كبد هستند، به اشخاصي كه پس از انفاركتوس عمل جراحي قلب كرده اند داده شده، موجب كاهش كلسترول خون آنها در حدود18ـ 9 در صد شده است.
جو به عنوان ضد سرطان:
دكتر چارلز اسون، دانشمند و كارشناس تغذيه در دانشگاه ويسكانسن، معتقد است كه در دانه هاي گياهان،مواد شيميايي ضد سزطان وجود دارد و دكتر ترول، يكي از صاحب نظران در رشته علوم تغذيه، نيز اين نظريه را تدييد مي كند. دكتر ترول مي گويد مواد شيميايي معروف به مهار كننده هاي پروتئاز كه در دانه هاي گياهي از جمله در جو وجود دارند، عوامل موجب سرطان را در بستر روده ها سركوب مي كنند و به اين دليل جو در رديف مواد ضد سزطان قرار دارد.
جو براي رفع يبوست:
گروهي از دانشمندان معتقدند جو براي يبوست بسيار مفيد است. در آزمايشاتي كه انجام دادند به اين نتيجه رسيدند كه هر چه بيشتر آرد جو را تصفيه كنند، يعني بيشتر سبوس آن گرفته شود اثر شفابخش آن كمتر مي شود. بهترين راه اين است كه جو با سبوس كامل به صورت آرد يا بلغور جو مصرف شود.
جو سفيد كرده كه اغلب در فروشگاه ها عرضه مي شود، داراي آثار شفابخش كمتري به خصوص در رفع يبوست است. ولي به هر حال جو پوست كنده و بدن سبوس نيز از نظر مبارزه با بيماري هاي قلبي تا حدودي مفيد است.
دانشمندان دانشگاه ويسكانسن توصيه مي كنند براي اين كه از حداكثر خواص جو استفاده شود، حتي الامكان آرد كامل آن تهيه و مصرف شود، يعني سبوس آن هيچ گرفته نشود زيرا تركيبات ضد كلسترول جو بيشتر در پوسته خارجي يعني در سبوس جو قرار دارد.
ـ بر اساس نتايج پژوهشهاي جديد، جو الياف غذايي ذوب شونده زيادي دارد و ميزان كلسترول بالاي خون را بسيار كاهش مي دهد. كلسترول بالا ميزان خطر بيماري قلبي را افزايش مي دهد. پژوهشگران خوردن روزانه جو را توصيه مي كنند.