چرا بعضی افراد چاق و بعضی دیگر لاغر هستند؟ آیا چاقی ارثی است؟ آیا چاقی استعداد خاصی دارد؟ آیا اشکالاتی در کارکرد بعضی از اعضای بدن باعث چاقی می شود؟ آیا افراد چاق بیشتر از سایرین غذا می خورند؟ و ...واقعا علت چاقی چیست؟ در این مورد نظرات بسیار متفاوتی ذکر شده است. دانشمندان مختلف در مورد اینکه چه چیزی باعث چاقی می شود با هم اختلاف دارند. بعضی از آنها علت اصلی چاقی را در مشکلات و بیماریهای جسمی می دانند که آن هم از طریق ژنها منتقل می شود. در مقابل عده ای علت اصلی چاقی را خوردن غذای بیش از نیاز بدن می دانند. هر کدام از این دانشمندان برای نظر خود دلایلی دارند و آزمایشاتی را ترتیب داده اند.به هر حال هنوز نظرها یکسان نشده است و دانشمندان نتوانسته اند روی این موضوع با هم توافق کنند. با این وجود بعضی موارد به خوبی روشن شده است و در مورد آنها هیچ کس شکی ندارد در این کتاب از مواردی سخن گفته می شود که مورد توافق همه می باشد، بنابراین بحث در مورد علتهای ذکر شده برای چاقی و دلایلی که برای آنها ذکر کرده اند و دلایلی که مخالفان برای رد آن گفته اند، را کنار می گذاریم، به جای آن به مواردی می پردازیم که مورد نیاز افراد چاق است و می تواند به آنها کمک کند تا از مشکل خود رهایی یابند.
چاقها اگر فکر کنند که ورزش و رژیم غذایی هیچ تاثیری روی چاقی آنها ندارد، ناامید می شوند. در این صورت هیچ چیزی نمی تواند به آنها کمک نماید. این افراد چاقی را مشکلی می دانند که مجبورند تا آخر عمر با آن بسازند و هیچ کاری هم از دست آنها ساخته نیست. این افراد می گویند که ما به صورت ارثی یا به خاطر بیماری چاق هستیم و حتی اگر چیزی نخوریم، باز هم چاق می شویم. بعضی دیگر می گویند که ما غذای بسیار کمی می خوریم و با این حال چاق هستیم. بعضی تا به حال رژیمهای غذایی گرفته اند و به این علت که فایده ای نداشته و یا تاثیر کمی داشته است، از رژیم خود دست برداشته اند. این چند گروه ممکن است اصلا به سراغ این کتاب نیایند و یا با ناباوری شروع به مطالعه این کتاب کنند. به هر حال اگر جزء این گروهها هستید بهتر است ابتدا مطالب زیر را بخوانید.
1- هیچ دانشمندی عقیده ندارد که انسان یا هر موجود دیگری، بدون خوردن غذا چاق می شود. حتی دانشمندانی که معتقدند، علت چاقی ارثی است، می گویند دلایلی باعث می شود که افراد چاق بیشتر از سایرین غذا بخورند و همین موضوع باعث چاقی می شود. عده دیگری می گویند که بدن چاقها به علتهای مثل جذب بهتر غذا و ... نیاز کمتری به غذا دارد، بنابراین با خوردن غذا کمتری نسبت به دیگران چاق می شوند. با فرض اینکه صحبت این دانشمندان صحیح است، باز هم می بینید که غذای بیش از نیاز باعث چاقی می شود. به طور مثال اگر بدن شما غذا را بهتر جذب می کنند، شما به غذای کمتری احتیاج دارید، در حالی که شما به طور معمولی غذا می خورید، این غذا بیش از احتیاج شما می باشد و باعث چاقی شما می گردد.
هر چند که دانشمندان با آزمایشات جدید، بسیاری از این عقیده ها را رد کرده اند ولی با فرض درستی همه آن نظرها باز هم مشخص است که هیچ فردی پیدا نمی شود که بدون خوردن غذا، چاق شود. ممکن است شخصی بگوید، من کاری با دانشمندان ندارم، فقط این را می دانم که خود من، مدتها رژیم گرفته ام و لاغر نشده ام. این شخص بهتر است به قسمت چرا لاغر نمی شوم مراجعه کند.
شخصی می گوید که می دانم با خوردن غذایی کم، لاغر می شوم ولی اشتهای من خیلی زیاد است و نمی توانم غذایی کم بخورم. فکر می کنم این حالت ارثی است و راه فراری ندارد. حتی در کتابی خوانده ام که مرکزی وجود دارد که مربوط به گرسنگی و سیری است که به صورت ارثی است. این مرکز وزن بدن هر شخصی را ثابت نگه می دارد و اگر فردی مدتی خود را لاغر کند، اشتهای او به قدری زیاد می شود تا دوباره به وزن اول خود برگردد. با این حال چگونه لاغر شوم؟ این شخص بهتر است به قسمت اشتهای زیادم را چه کنم مراجعه کند.
2- نگاهی به پراکندگی چاقی نشان می دهد که چاقی در بین افراد فقیر، ورزشکار و افرادی که کارهای سخت انجام می دهند، به ندرت دیده می شود. در عوض این عارضه در افراد مرفه که اطلاعات کمی در مورد تغذیه دارند بیشتر دیده می شود. افراد مرفه که از اطلاعات خوبی برخوردارند کمتر از مرفهینی که اطلاعات کافی ندارند چاق می شوند.
در زمانهای جنگ، قحطی،خشکسالی و ... در هر کشوری، تعدا افراد چاق کمتر می شود. با افزایش قدرت اقتصادی کشور، پیشرفت صنعتی و کم شدن فعالیتها و کارهای جسمی، چاقی افزایش می یابد، به طوری که در زمان ما چاقی بسیار زیاد شده و به صورت یکی از مشکلات اصلی جامعه در آمده است.
اگر به دقت نگاه کنید بسیاری از افراد را می بینید که ابتدا لاغر بوده اند و اکنون با تغییراتی که در زندگی و شغل آنها بوجود آمده است، چاق شده اند. همچنین اشخاصی را می بینید که زمانی چاق بوده اند ولی با تغییر وضع زندگی به افرادی لاغر تبدیل شده اند.
این موارد نشان می دهد که وضعیت زندگی، فعالیت، مقدار غذا و ... در چاقی نقش مهمی دارند. شما هم می توانید با افزایش اطلاعات تغذیه ای خود، لاغر شود. هرگاه احساس ناامیدی می کنید کمی به گسترش چاقی فکر کنید و سپس با خود بگویید آیا چاقی من بی دلیل است.
3- فرض کنیم که شما نمی توانید لاغر شوید، ولی آیا نمی توانید جلوی افزایش وزن خود را هم بگیرید؟ اگر فکر می کنید که این حرفها فایده ای ندارد وبه هر حال چاق می مانید، سعی کنید با داشتن رژیم مناسب، وزن خود را در حد فعلی نگه دارید و از افزایش بیشتر آن جلوگیری کنید.
4- ورزش، فعالیت و رژیم غذایی، تنها به خاطر کم کردن وزن نیست، این موارد سلامتی انسان را تامین می کنند. شخصی با وزن متعادل نیز باید ورزش کند و رژیم غذایی صحیح داشته باشد تا سلامتی خود را حفظ کند. بنابراین با این فرض که هیچ چیز باعث لاغری شما نمی شود، باز هم ورزش و رژیم غذایی صحیح باعث سلامتی و شادابی شما می گردد. این بار سعی کنید به خاطر سلامتی ورزش کنید و رژیم غذایی صحیح را رعایت نمائید.
5- کمی به قانون بقای ماده و انرژی فکر کنید. اگر این قانون را به یاد ندارید، به کتاب علوم سال سوم راهنمایی مراجعه کنید و این قانون را مطالعه نمائید. حالا ببینید آیا امکان دارد که چربی از راهی غیر از خوردن غذا در بدن انسان جمع شود؟ آیا می شود کسی ورزش کند و این ورزش بدون انرژی انجام شود؟ آیا تا به حال میزان انرژی غذایی را که می خورید، حساب کرده اید؟ از کجا می دانید که غذای دریافتی شما کم است و با این حال چاق می شوید؟
اگر مطمئن شدید که تنها علت چاقی مصرف بیش از نیاز غذا می باشد، بدانید که رژیم غذایی همراه با ورزش باعث می شود تا از طرفی نیاز شما به انرژی افزایش یابد و از طرفی انرژی کمتری به بدن شما برسد و همیت باعث لاغری شما می شود. ولی اگر هنوز شک دارید که چاقی یعنی انرژی اضافه که به صورت چربی در بدن ذخیره شده است، رژیم گرفتن فایده ای ندارد، چرا که به زودی از آن ناامید می شوید. بنابراین تکلیف خود را مشخص کنید. آیا می خواهید تا آخر عمر افسوس بخورید؟ آیا می خواهید همیشه از مشکل چاقی رنج ببرید؟ و یا دوست دارید که مشکل خود را حل نمائید؟ هر روز چند بار با خود بگویید.
مصرف غذای بیش از نیاز، باعث چاقی من شده است. با ورزش و رژیم غذایی صحیح، مصرف غذایم را به اندازه نیازم می کنم و به وزن طبیعی می رسم.

برگرفته از کتاب لاغری (درمان چاقی )-محسن احمدی