خانم ها باید مراقب باشند
قاعدگی بیش از حد طبیعی در خانم ها
سلامتی زنان
خیلی از خانم ها از خستگی و کاهش انرژی برای فعالیت های روزانه گله دارند و نمی دانند که گاهی دلیل مشکل شان صرفا این است که خون یعنی ماده حیاتی بدن شان، کم شده است. چرا؟ چون مدت هاست به قاعدگی بیمار گونه و غیرطبیعی دچار شدهاند، اما تصور می کنند طبیعی است.
گفتگوی زیر با دکتر ملک منصور اقصی، استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران در این رابطه می باشد.
آقای دکتر! علت خونریزی های غیرطبیعی زنانه چیست؟
این خون ریزیهای غیرطبیعی دو نوع اند: قبل از یائسگی و بعد از یائسگی. برای خانمی كه مدتها یائسه بوده و ناگهان دچار خون ریزی می شود، این مساله بسیار جدی است و اولین تشخیص پزشک، سرطان است و سعی می كند دریابد كه آیا سرطانی در كار است یا نه.
اما عمدتاً علت اصلی خون ریزیهای غیرطبیعی قبل از دوران یائسگی، غیر سرطانی یا خوش خیم است. خون ریزی های قبل از یائسگی معمولا به دو شكل هستند: اول، شدید شدن خون ریزی ماهانه و طولانی تر شدن مدت آن و دوم، خون ریزی مابین دو عادت ماهانه متوالی.
و چه عللی دارد؟
سه علت می تواند داشته باشد که اولینش ناهنجاری هورمونی است؛ یعنی تخمدانها تخمك رها نمی كنند. حتما می دانید كه به طور متوسط هر ماه یك تخمك از یكی از دو تخمدان باید رها شود و اگر این تخمك به موقع رها نشود، نظم به هم می خورد و خون ریزی غیرطبیعی صورت می گیرد. در نوجوانی، علت رها نشدن تخمك، عدم بلوغ در رابطه مغز و تخمدان ها است. خون ریزی دختران نوجوان معمولا نامنظم است و علتش در سنین زیر 20 سالگی معمولا رابطه بین مغز و تخمدان های نابالغ است. رابطه بین مغز و تخمدان اغلب از 17 یا 18 سالگی، بالغ می شود و همه چیز به حالت طبیعی درمی آید و خون ریزی ماهانه منظم می شود.
در نزدیك دوران یائسگی هم به خاطر آن كه ذخیره تخمك ها در تخمدان ها كم شده است، خانم ها دیگر نمی توانند به طور مرتب هر ماه یك تخمك رها كنند و این نیز از عوامل خون ریزی در این خانم هاست.
و علت دوم؟
علت دوم، تومورها یا توده های سلولی خوش خیم است؛ مثل پولیپ یا فیبروم كه در رحم یا گردن رحم پدیدار می شوند و در 25 تا 40 سالگی بسیار متداول اند و گاهی می توانند بدخیم باشند كه در این صورت معمولاً در گردن رحم یا دیواره مهبل قرار دارند. خون ریزی ناشی از تومورهای بدخیم معمولا به صورت خون ریزی در بین دو عادت ماهیانه دیده می شود.
و علت سوم؟
علت سوم، اختلالات التهابی و عفونی (مقاربتی یا غیرمقاربتی) است.
ورود اجسام خارجی و ضربه ها، سوء استفاده های جنسی و زگیل های تناسلی از علل شایع خون ریزی قبل از بلوغ است. اختلالات انعقادی در نخستین قاعدگی دختران 10 تا 11 ساله نیز باعث بلوغ زودرس می شود كه در نتیجه، سیكل های آن سریع تر از حالت طبیعی می شود، اما هر قدر كه این اتفاق دیرتر رخ دهد، تكامل سیستم دیرتر اتفاق افتاده و خون ریزیهای نامرتب و عدم تخمك گذاری در آن ها مشهودتر است.
قاعدگی
آیا پای علل طبیعی هم ممکن است در میان باشد؟
بله. معمولا در دو سال اول بلوغ دختران، تخمك گذاری ناقص است و طول دوره از 21 تا 40 روز متفاوت می باشد. تا وقتی این مدت سیكل منظم 23 تا 35 روز ادامه پیدا كند، اغلب خون ریزی های دوره شدید و حتی با افت شدید هموگلوبین خون همراه خواهد بود كه البته با داروهای هورمونی قابل درمان است.
و اما بعد ...
علاوه بر خود خون ریزی، عامل زمینه ساز و به وجود آورنده آن هم مهم است؛ مثلا خون ریزیهای مرتبط با بارداری می تواند باعث سقط یا بروز بارداری خارج از رحم شود. 30 درصد از زنان با مصرف قرص های ضد بارداری دچار لكه بینی می شوند كه یكی از علل آن، كم كاری یا پركاری تیروئید است كه خون ریزی های كم قاعدگی، فاصله زیاد بین دو قاعدگی و افزایش تعداد دفعات قاعدگی از علایم و نشانه های آن است.
فیبروم رحمی (افزایش توده عضلانی رحم) نیز باعث لكه بینی و خون ریزی می شود كه میزان آن بر حسب موقعیت و جایگاهی كه فیبروم قرار دارد، متفاوت است. اگر فیبروم در نزدیكی عروق رحم باشد، خون ریزیهای نامرتب ایجاد می كند و اگر پشت مثانه باشد، باعث بروز علایم ادراری می شود.
از طرفی 10 درصد سرطان های رحمی در سنین بالای 35 سال با خون ریزی همراهند و با نمونه برداری از داخل رحم (كورتاژ تشخیصی) می توان علتش را مشخص كرد.
نکته مهم این است که یکی از روش های درمان خون ریزی های غیرطبیعی و بدون علت رحم، تجویز مسكن های ضد التهابی همچون ایبوپروفن و مفنامیك اسید است و با مصرف 6 تا 8 ساعت یك بار این داروها می توان خون ریزی را كنترل كرد، اما فقط زمانی که بیماری دیگری مطرح نباشد، باید سراغ این تجویزها رفت.
مهم این است که بدانیم 30 درصد از خون ریزی های پس از یائسگی به علت سرطان های رحم است، اما آن چه مشهود است استفاده از هورمونهای استروژن و پروژسترون است. به تازگی درمانهای هورمونی برای زنان پس از دوران یائسگی توصیه نمی شود و فقط در موارد گرگرفتگی یا پوكی استخوان شدید، برای این دسته از بیماران، هورمون درمانی انجام می شود.
تهیه مصاحبه : دکتر مهدی تیموری
تبیان
ورزش
نقشه
سايت