بیش از 15 درصد زنان در زمانی در طول زندگی برای باردار شدن، دچار مشكلاتی میشوند. باردار نشدن زمانی یك مشكل خوانده میشود، كه فرد بعد از یك سال تلاش، همچنان ناكام مانده باشد. از زمانی كه مشكلات باروری گریبانگیر بیش از 3/7 ملیون زوج آمریكایی شده است، تحقیقات وسیعی پیرامون اثرات شیوهی زندگی و رژیم غذایی بر این موضوع انجام میشود.
در حدود یك سوم از مشكلات باروری گزارش شده، اشكال از جانب مرد است. یك سوم از جانب زن و یك سوم باقی مانده از سوی هر دو زوج است. مشكلات مردان معمولا به تعداد اسپرمهای سالم مربوط میشود. ولی مشكلات زنان میتواند ناشی از چندین عامل مختلف باشد: مشكلات ساختاری رحم، لولههای فالوپ مسدود شده و در اغلب موارد تخمكهای ناسالم.
رژیم های غذایی و شیوه ی زندگی هم میتوانند عامل بوجود آورنده ی این مشكلات باشد. در اینجا به چند مورد از این موارد اشاره میكنیم:
وزن
وزن زنان میتواند قدرت باروری آنان را تحت تاثیر قرار دهد. در حقیقت، طبق تحقیقات انجمن پزشكی زاد و ولد آمریكا، 12 درصد ناباروریها ناشی از نامتعادل و نامناسب بودن وزن افراد است. میزان كم چربی بدن مقدار هورمون استروژن را به قدری كاهش میدهد كه قدرت باروری را از بین میبرد. همینطور زیاد بودن چربی بدن میزان هورمون استروژن را افزایش میدهد، كه در این حال این هورمون مثل قرصهای ضدبارداری عمل كرده و تخمك گذاری را متوقف میكند. همچنین چاقی، باعث میشود تا درمانهای موجود كارساز نباشند.
تنها زنان نیستند كه با اضافه وزن قدرت باروری را از دست بدهند. مطالعات مختلف نشان میدهند كه اضافه وزن مردان تولید اسپرمهای ناسالم را افزایش میدهد. تعدادی از محققان توصیه میكنند كه مردان برای حفظ قدرت باروری، باید مقدار فراوانی سبزیجات و میوههای تازه مصرف كنند. این مواد با فراهم كردن آنتی اكسیدانت، از آسیب دیدن اسپرمها جلوگیری میكنند. ولی در كل، تحقیقات نتایج مختلف و متفاوتی ارائه كردهاند.
سندرم پلی کیستیك تخمدان
این بیماری ناشی از عملكرد غیرطبیعی غدد درون ریز بدن است، كه اغلب تخمك گذاری را دچار مشكل میكند. در زنانی كه به این اختلال گرفتارند، میزان هورمونهای جنسی و هورمون انسولین نامتعادل است. و تولید تخمك و چرخهی قاعدگی اغلب دچار مشكل میشوند. علاوه بر نازایی، این اختلال خطر ابتلا به دیابت، بیماریهای قلبی و انواعی از سرطانها را افزایش میدهد. خوشبختانه، كاهش وزن فقط به میزان 5 درصد برای طبیعی شدن سطح هورمونها در بدن و بازگشت قدرت باروری كافی است. فعالیتهای فیزیكی منظم نیز اثر بسزایی دارند. همینطور رژیم غذایی حاوی فیبر نیز مهم است.
كم خونی
كمبود سلولهای خونی سالم ناشی از كمبود آهن، كمبود ویتامین B-12 و كبود فولات، با ناباروری رابطهی مستقیم دارد. تحقیقات بیشتری در این زمینه لازم است ولی میتوان گفت كه زنان میتوانند با رژیم غذایی سالم، از بروز بسیاری از انواع كم خونیها پیشگیری كنند. برای پیشگیری از كمبود فولات مقدار فراوانی سبزیجات و حبوبات مصرف كنید. اگر از محصولات حیوانی استفاده نمیكنید (ازجمله لبنیات)، از غذاهای غنی شده و مكملهای غذایی برای دریافت میزان كافی ویتامین B-12 استفاده كنید.
رژیم غذایی
عادتهای غذایی متعادل و سالم میتواند به قدرت باروری كمك كند. در یك مطالعهی وسیع، بیش از 17000 پرستار گزارش دادند زنانی كه رژیم های غذایی مناسب دارند بیشتر از 66 درصد، كمتر به اختلالات باروری و تخمك گذاری دچار میشوند. زنان مورد مطالعه در این تحقیق رژیم غذایی سرشار از چربیهای سیرنشده (این چربی در روغن زیتون و آجیل یافت میشود) و پروتئینهای گیاهی و چربیهای ترانس بسیار كم داشتند. این نوع عادتهای غذایی باعث میشوند كه میزان انسولین به طور طبیعی به حد معمولی برسد و این امر باعث مهیا شدن آنتی اكسیدانتهای ضروری میشود.
تنباكو
مصرف تنباكو قدرت باروری را هم در مردان و هم در زنان تحدید میكند. تنباكو در زنان خطر بوجود آمدن جهشهای ژنتیكی را در تخمك افزایش میدهد. همچنین در مردان باعث تولید اسپرمهای ناسالم، كاهش میزان تولید اسپرم و اختلال در قدرت حركتی اسپرمها میشود. همچنین نیكوتین و سایر مواد شیمیایی، تخمك گذاری را با كاستن از میزان ترشح استروژن دچار مشكل میكنند.
باید توجه داشت كه نتایج بسیاری از این تحقیقات تنها رابطهی بین شیوهی زندگی و بیماریها را مشخص میكنند، و در بیان علت وقوع این پدیدهها ناتواناند.
سلامت
