هاست

پوشاندن سر» ـ البته به غير از فرار از سرما و ضربات احتمالي و اتفاقاتي كه جنسيت سرش نمي‌‌شود ـ يكي از موارد خاص خانم‌هاست.

اين قضيه خيلي هم ربطي به مسلمان شدن ما ايراني‌ها ندارد، چون شواهد نشان مي‌دهد بانوان ايران باستان هم «سركردني‌هايي» داشته‌اند.

البته ورود اسلام موجب شد اين امر به عنوان يك تكليف شرعي و به نام «حجاب» پررنگ‌تر شود. از آن‌جايي كه هر چيزي كه ربطي به خانم‌ها داشته باشد، حتما تنوع و زيبايي‌ خاص خودش را پيدا مي‌كند، در مورد سركردني‌ها هم همين‌قاعده برقرار است.

روسري ها
روسری که توضیح نمی‌خواهد! یک پارچة چهارگوش است که از روی قطر تا می‌شود و به صورت مثلثی سر می‌کنند. محض اطلاع آقایانی که نمی‌دانند چرا آن را تا می‌کنیم و مثلا از اول، سه گوشش را تهیه نمی‌کنیم، باید بگوییم که لبة تا شده، بهتر روی سر می‌ایستد و تا نمی‌خورد.

تنوع طرح‌های روسری بی‌حد است و از طرح‌های هندسی و حروف انگلیسی و عکس میکی‌موس گرفته تا گل‌دوزی‌های سنتی و طرح‌های بته‌جقه‌اش وجود دارد. معمولا در سه اندازة ۱۱۰، ۹۰ و ۷۰ سانتی‌متری‌ پيدا مي‌شود. البته هر چه می‌گذرد، اندازه‌ها آب می‌روند و دیگر کمتر جایی می‌توانید روسری ۱۱۰سانتی پیدا کنید.

به جایش مغازه‌ها پر است از دستمال‌سرهای ۵۰ سانتي! روسری‌های نخی تقریبا بهترین جنس را دارند؛ خنک هستند و لیز هم نمی‌خورند. تازگی‌ها هم روسری‌های ساتن زیاد شده‌اند که فقط با کمک چسب دوقلو ممکن است بتوانید روی سرتان نگهش دارید!

برای بستن روسری چند راه وجود دارد

گره: در عهد عتیق (یعنی ۱۵ سال پیش) که روسری‌ها چیزی حدود ۱۵۰سانتی‌متر عرض داشتند، گره، روش کارآمدی برای بستن روسری بود. اما گره زدن روسری‌های فسقلی هر چه باشد، دردی از حفظ حجاب درمان نمی‌کند. مگر این که یقة لباس‌تان تا بیخ گلویتان را پوشانده باشد!

گیره: این گیره می‌تواند همین گیره‌های کوچک مخصوص روسری باشد یا سنجاق قفلی و یا سوزن ته‌گرد. کافی است دو سمت روسری را زیر گلویتان با گیره از زیر به هم وصل کنید. اگر بخواهید روسری‌تان را مدل لبنانی‌ها ببندید، یکی از رشته‌های روسری را از کنار صورت ادامه دهید و با سوزن به لبة روسری وصل کنید. نترسید! سوزنش در صورتتان فرو نمی‌رود! این کار دو فایده دارد: اول این که با این روش زیر گلو هم پوشیده می‌شود، دوم این که خوش‌تیپ می‌شوید

شال
شال هم از آن چیزهایی است که تلویزیون مد کرد! قبل از این که در تمام سریال‌ها خانم‌ها روی روسری‌شان یک شال هم بیندازند، کمتر کسی سراغ شال می‌رفت. چون هم سر کردنش سخت است و هم لبه‌هایش خوب نمی‌ایستد. با این همه الان بازار پر است از انواع شال‌ها .به هر حال اگر طرح‌ها و رنگ‌های متنوع شال‌ها چشم شما را گرفت و دوست داشتید سرتان کنید، این توصیه‌ها به دردتان می‌خورند:

اگر بخواهید شال را محکم دور سرتان بپیچید، لبة پارچه بد می‌ایستد. برای درست کردن جلوی آن می‌توانید یک باریکه از مقوا یا طلق (شبیه آن قطعه طلق‌هایی که لای یقة پیراهن‌های مردانه هست) ببرید و بگذارید لای تای شال. شال را طوری سرتان کنید که طلق یا مقوا درست بالای سرتان قرار بگیرد. این طوری لبة شال توپ توپ می‌ایستد و هیچی‌اش هم نمی‌شود!

یک راه ابتکاری دیگر هم این است که شال را درست عین روسری سرتان کنید! شال را از یک سمت آن به صورت سه‌گوش تا کنید (انگار که مربعی بیش نیست!) بعد آن را از قسمت تا شده، درست عین روسری سر کنید و دو سر آن را با گیره محکم کنید. حالا می‌توانید ادامة آن را دور سرتان بپیچید

مقنعه

مقنعه در سال‌های اول انقلاب رایج شد. قبل از آن، همه از همان روسری‌های بزرگ ساده سر می‌کردند. اما خوبی مقنعه این بود که تا زیر سینه را می‌پوشاند و ضمنا شل هم نمی‌شد.در حال حاضر مقنعه بیشتر پوشش دانش‌آموزها و دانشجوها و معلم‌ها و کارمندهاست و انواع آن در بازار موجود است.

مقنعه ساده: دو نوعش هست؛ دوخته و ندوخته! منظور از ندوخته، مقنعه‌هایی هستند که تکة مثلثی بالای سرشان به مقنعه دوخته نشده و خودتان باید آن را به داخل تا کنید. خوبی دوخته شده‌ها این است که دیگر لازم نیست صبح به صبح برای مرتب کردن‌شان نیم ساعت با مقنعه کشتی بگیرید. ولی ندوخته‌ها روی سر بهتر می‌ایستند.

مقنعه چانه‌دار: از اول، مقنعة چانه‌دار هم مد بود. مزیتش هم که معلوم است: چانه دارد و در نتیجه زیر چانه را می‌پوشاند!

مقنعه پفی: همان‌ مقنعه‌های سادة دوخته است که در لبة بالای سر مقنعه، یک تکه ابر لای پارچه دوخته‌اند. این طوری هم نیاز به کلنجار رفتن با لبه‌های مقنعه نیست و هم لبه‌اش صاف و مرتب می‌ایستد.

جنس مقنعه: معمولا با دو جنس پارچه، مقنعه می‌دوزند: کرپ و نخی. مقنعه‌های کرپ به خاطر سنگینی پارچه‌شان روی شانه می‌افتند و کمی رسمی‌تر و شیک‌تر هستند (مقنعه مجری‌های تلویزیون از این جنس هستند). مقنعه‌های نخی هم براي تیپ دانش‌آموزی، دانشجویی هستند و البته راحت‌تر هم می‌شود روی سر نگهشان داشت.

مقنعه‌های نخی بازار۷۰ جور کیفیت دارند و اگر در شناخت پارچه حرفه‌ای نباشید ممکن است بعد از اولین شست‌وشو مجبور شوید یک مقنعة نو بخرید. اما اگر جنس خوبش را خریده باشید می‌توانید تا چندین سال سرتان کنید و حالش را ببرید
انواع چادر
قبلا در سبك زندگي شماره9 مفصل در مورد انواع چادر براي‌تان حرف زديم. اين فقط اشاره‌اي كوتاه به چادرهاي امروزي است

چادرهاي چرخي
قديمي‌ترين نوع چادر است كه معمولا براي آدم‌هايي با قد متوسط، با 5/4 متر پارچه (يك قواره) مي‌شود يك چادر دوخت. پارچه را طوري برش مي‌زنند كه قسمت تركي‌اش (بخشي كه احتياج به دوخت ندارد) بيفتد بالاي چادر. طرح و رنگ آن، بستگي به زمانه دارد و نوع استفاده.

چادر ايراني- ملي
از مدل‌هاي ابتكاري چادر است كه يك دبير فيزيك كه خدا خيرش بدهد، خلق كرد! خوبي اين نوع چادر، اين است كه دست‌ها آزاد هستند. يعني براي نگه داشتن چادر و جمع‌وجور كردنش احتياجي به درگير بودن دست‌ها نيست. اين مدل، يك چادر آستين‌دار است كه از جلو با دگمه يا زيپ بسته شده. همه‌گير شدن اين چادرها در مدت زمان كوتاهي نشان داد كه چقدر خانم‌ها در مورد استفاده از دست‌ها هنگام سركردن چادر، مشكل داشتند.

تنها چيزي كه مي‌تواند حس زيبايي‌شناسي شما را نشان دهد، انتخاب روسري يا مقنعه‌اي است كه زير چادر سرتان مي‌كنيد، چون فقط مقنعه يا روسري شما مشخص است.كاركرد اين نوع چادر، در خريد، رانندگي، و حمل و نقل از هر نوعش (از جزوه و كتاب گرفته تا بچه) مشخص مي‌شود.

چادر عربي
اولين چادر متفاوت براي ما ايراني‌ها، سوغات مكه و كربلا است. ضمنا اولين نمود تضاد فكري بعضي دخترها با خانواده‌هاي داراي فكر سنتي است. همين هم باعث رايج شدن اين نوع چادر شد، چون هم چادر بود، هم راحت بود، هم يك جورهايي زيبا بود و متفاوت. پس همه را راضي مي‌كرد. اين روزها با ورود مدل‌هاي جديد و راحت به بازار، حضورش كم‌رنگ شده.

چادر شيشه‌اي يا مجلسي
بيشتر، جنبة تشريفاتي دارد و كاركرد پوشش بر ايشان صدق نمي‌كند. معمولا توري و حرير است و براي مراسم خاصي مثل جشن‌ها و ختم‌ها استفاده مي‌شود؛ آن هم نه براي هم‌سن و سال‌هاي ما. اين چادرها را سر مادرها و مادربزرگ‌ها پيدا مي‌كنيد.

چادر دانشجويي
به نظر همان چادر معمولي است با دو تا سوراخ براي بيرون آوردن دست‌ها. البته الگوي مخصوص دارد. (با سوراخ كردن چادر چرخي‌تان نمي‌توانيد به يك چادر دانشجويي برسيد! حتما خياط مي‌خواهد.) فرق آن با چادر ملي، اين است كه بايد حواستان به چيزي كه زير چادر مي‌پوشيد هم باشد، چون جلويش بسته نيست.

سركردني‌هاي قبل از انقلاب

چارقد و چاقچور
آن زمان پوشش سر و مو چيزي نبود كه نوع حكومت سرش بشود. انگار وجدان، كار خودش را مي‌كرد.

قديمي‌ترين نوع حجاب، همان چادرهاي به اصطلاح «چرخي» است كه اگر روي زمين پهنش كنيد، يك نيم بيضي ايجاد مي‌شود. مادربزرگ‌هاي ما كه حتما جوان‌هاي آن سال‌ها بودند، چادر را بدون روسري يا مقنعه سرشان مي‌كردند و خيلي ماهرانه، با يك دست رويشان را مي‌گرفتند.

روسري‌هاي آن زمان هم حتما در قواره‌هاي بزرگي بودند، چون قرار بود پوشش باشد. جنس آن‌ها متنوع بود، اما نه مثل روسري‌هاي امروزي. جنس بيشتر چادرها و روسري‌ها، پارچه‌اي بود كه «كيفي» ناميده مي‌شد. اين نوع پارچه، در سرما گرم‌‌كننده است و در گرما، خنك‌كننده.

وقتي رضاشاه قانون «كشف حجاب» را درآورد و به دنبال آن، تو كوچه‌ها و خيابان‌ها آژان‌ها چادر و روسري از سر ناموس ملت (با ادبيات‌ همان وقت‌ها) مي‌كشيدند، «سركردني‌ها» صحنه را خالي نكردند. حتما خلاقيت يك بانوي ايراني بود كه موها را در يك كلاه كشي جمع كرد و روي كلاه، كلاه‌هاي لبه‌دار گذاشت؛ چيزي شبيه مدل پوشش بازيگران زن سريال كيف انگليسي.

از صحبت در مورد چادرهاي قاجاري نمي‌شود گذشت؛ چادرهايي كه الان هم تك و توك سر بعضي خانم‌ها مخصوصا حوزوي‌ها ديده مي‌شود. اين چادر، از پشت يكسره است، ولي از جلو دو تكه به نظر مي‌رسد. قسمت بالايي كه دسته‌هاي چادر است، تا زانو است و قسمت پاييني كه از كمر تا زمين است، با يك كمري باريك، دور كمر گره مي‌خورد. البته اين جدا بودن، وقتي فرد به اصطلاح رو مي‌گيرد، مشخص نيست. در گذشته گاهي همراه با چادر قاجاري، پوشيه هم مي‌بستند. روسري‌هاي سفيد لچكي، روسري‌هاي مخصوص اين چادرها است. چادرهاي خانم‌ها توي سريال پهلوانان نمي‌ميرند، از اين نوع بودند.

تنوع پارچه‌ها در حد توانايي مالي خانواده بود. اگر هم كسي پارچه‌‌‌هاي ناب‌تري از لحاظ جنس و طرح مي‌خواست، بايد به كسي توي آشنا و فاميل مي‌سپرد كه اگر به مكه يا كربلا مي‌رود، برايش بياورد. البته رفت و آمد يك زائر كعبه و كربلا در آن زمان، حداقل 3 ماه طول مي‌كشيد.

چادرها و روسري‌ها معمولا از رنگ‌هاي تيره بودند؛ مثل مشكي، سرمه‌اي و قهوه‌اي. (اصولا جلب توجه نكردن، شرط مهمي بوده.)

مدل‌هاي جديد

براي اين‌كه بتوانيد هم خوش تيپ و امروزي باشيد و هم حجاب‌تان را رعايت كنيد،لازم نيست خيلي به دردسر بيفتيد. فقط كمي ذوق و خلاقيت و حوصله لازم است و از طرفي اين‌كه به اندازه كافي انگيزه و دقت براي اين كار داشته باشيد. اين‌ها چند پيشنهاد براي بستن و سركردن‌اند روسري‌ها و شال‌ها و همچنين چند مدل از روسري‌هاي جديدي هستند كه به بازار آمده‌اند كه هم زيبايي خودشان را دارند و هم پوشيده هستند

روسري پاپيوني
اين‌جا هم از روش قديمي گره به شكل جديدي استفاده شده كه هم پوشش كامل باشد و هم زيبايي روسري حفظ شود
روسري و سربند همرنگ
اگر خوب دقت كنيد، زير روسري سربندي از جنس و رنگ روسري سر شده است

روسري و سربند با طيف رنگي هماهنگ

اين‌جا براي سربند از رنگ‌هاي هم‌خانواده روسري استفاده شده كه علاوه بر پوشش كامل، بسيار هم زيباست
ساق و سربند همرنگ
علاوه بر سربند، ساق‌بندهاي همرنگ هم هستند كه ست بودن آن‌ها با هم به زيبايي و مرتبي حجاب كمك مي‌كند
جور ديگري ببنديد
سربند متناسب با رنگ شال را سر كنيد؛ لبة شال را تا كنيد طوري كه يك طرفش بلندتر از طرف ديگر باشد و آن را روي سر بيندازيد

با دست چپ، طرف كوتاه‌تر شال را بگيريد از زير چانه به طرف گونة راست برده و محكم نگه داريد. با دست راست، طرف بلندتر شال را از زير چانه دور سر بچرخانيد، لبة شال را تا نزديك گونة راست بياوريد و با سنجاق، آن را محكم و ثابت كنيد. (البته به اين پيچيدگي كه نوشتيم نيست، يك بار امتحان كنيد.)

اين‌طوري‌هم مي‌شود ببنديد
سربند تك رنگي كه با رنگ زمينه روسري تناسب دارد سركنيد؛ روسري را تا كنيد و طوري سر كنيد كه يك طرف بلندتر از يك طرف ديگر باشد. بعد روسري را از وسط زير چانه با يك سنجاق قفلي كوچك ببنديد. سپس طرف بلندتر روسري را دور سر چرخانده و با يك سنجاق تزئيني در پشت سر يا كنار گونه ببنديد و اطراف آن را مرتب كنيد، طوري كه روي سينه را بپوشاند

روسري دگمه‌دار
احتياج به توضيح خاصي ندارد. وقتي روي سر بيندازيد، دگمه و جادگمه راهنمايي‌‌تان مي‌كند كه چگونه ببندينش.
مقنعه شال‌دار
يك مدل جديد مقنعه است، البته براي كساني كه نمي‌خواهند روي مقنعه‌شان چادر سر كنند، كاربرد دارد. (شال حرير به مقنعه وصل است

شال‌ بنددار
به طرح اين شال توجه كنيد؛ قسمت بالايي شال يك تكه جداي دولاست كه به شال وصل شده، پشت اين تكه در دو طرف بند دارد كه پشت سر بسته مي‌شود

شال و سربند همرنگ
هيچ‌وقت تصور مي‌كرديد، شال آن‌قدر خوب روي سر بايستد؟ به سربندهاي همرنگ شال و نوع بستن شال توجه كنيد. (اندازة شال: 65× 175 سانتي‌متر)

شال و سربند سر هم

به پشت اين سربند، يك تكه پارچه به عنوان شال دوخته شده. به نوع بستن آن دقت كنيد كه همراه تركيب رنگ سربند و شال، پوششي مناسبي را ايجاد كرده.

انواع سربند
با اين سربندهاي متنوع (از نظر رنگ و طرح) مشكلاتي كه معمولا با سر كردن شال داريد از بين مي‌رود؛ هم پوشش كاملي دارد هم زيباست

منبع: رامیز